ارزیابی عوامل محیطی و کالبدی بر میزان حضور جوانان در معابر شهری(نمونه موردی: خیابان عفیف آباد در شهر شیراز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، گروه هنر و معماری، شیراز ، ایران

2 دانشیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، گروه هنر و معماری، شیراز ، ایران

چکیده

امروزه پرداختن به موضوع حضور جوانان در فضاهای شهری و ارتباط آن با مؤلفه­های معماری بسیار با اهمیت است. دستیابی به نقش این عناصر در افزایش حضور جوانان در معابر، گام مهمی برای کاهش مشکلات جوانان خواهد بود. تقویت حضور جوانان، ضمن ایجاد تعامل با سایر شهروندان، زمینه استفاده از این فرصت ارزشمند به منظور برنامه­ریزی اوقات فراغت جوانان و افزایش سرزندگی شهروندان در فضاهای شهری خواهد بود. مهم­ترین هدف این پژوهش، ارزیابی تأثیر عناصر کالبدی معماری از جمله فرم و شکل نمای بناهای مجاور معابر شهری، رنگ بدنه‌ها، نوع کف‌سازی، مبلمان، تنوع کاربری، محل قرارگیری و شکل باغچه‌ها و آب‌نماها و ... بر میزان حضور جوانان در فضاهای شهری و به ویژه معابر است. این تحقیق از نقطه نظر هدف بیرونی از گونه کاربردی است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی تحلیلی بوده و دیدگاه 400 نفر از شهروندان شامل ساکنان، کسبه و رهگذران، با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق ساخته، برداشت شده است. این برداشت­ها  با استفاده از تحلیل­های آماری در نرم­افزار SPSS v.24 اولویت‌بندی گردیدند. در ادامه با روش تجزیه و تحلیل عاملی، محتوا و بار عاملی پرسش­های موجود در هر یک از مؤلفه­ها ارائه گردیده است. بر مبنای نتـایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده­ها، مهمترین مؤلفه­ها از نظـر پاسـخ دهنـدگان دسته­بندی شد. یافته­های تحقیق نشان می­دهد، عناصر مبلمان شهری بـا ضـریب همبسـتگی 64/. در مقایسه با مؤلفه­های خدمات عمومی و رفاهی، محیطی، ویژگی­های عملکردی، مؤلفه­های ایمنی و امنیت، تنوع فضایی، کالبدی و  مؤلفه­های انعطاف پذیری، بیشترین تأثیر را بر افزایش حضور جوانان در خیابان عفیف­آباد شیراز داشته­اند. همچنین مشخص گردید، توجه به نظافت و پاکیزگی محیط و دسترسی به خدمات عمومی، مهمترین عوامل مورد توجه جوانان حاضر در خیابان عفیف­آباد به منظور انگیزه حضور آنان در معابر شهری بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Assessing the environmental and physical factors on youth presence in urban passes (Case Study: Afif Abad Street in Shiraz City)

نویسندگان [English]

  • Ali Mosallanejad 1
  • Khosro Movahed 2
  • hadi keshmiri 2
1 Ph.D.student in Architecture, Islamic Azad University, Shiraz Branch, Department of Art and Architecture, Shiraz, Iran.
2 Associate Professor of Art and Architecture, Islamic Azad University, Shiraz Branch, Department of Art and Architecture, Shiraz, Iran
Akbari, R., & Pak Bonyan, S. (2012). The Effect of the Public Spaces on the Sense of Social Security of Women. Case Study: Narmak Neighborhood and Ekbatan Town of Tehran, Journal of Fine Arts, Architecture and Urban Development, 17, 53-64. [in Persian]
Alexander, C. et al. (1977). A Pattern Language. New York: Oxford University Press.
Alexander, C. et al. (2005). The Capable City, The World Urban Forum 2006, Vancouver, Canada: International Center for sustainable cities.
Alikhah, F., & Shadmanfaat, M. (2017). The Love and the City, A Study on Youth and Public Spaces in Rasht. Cultural Research.149-176. [in Persian]
Alipour, R., Khademi, M., Senemari, M.M. & Rafieian, M. (2012). Environmental Quality Indicators for Identification of Priority Interventions in the Waste Range of Bandar Lengeh Township, Bagh-e Nazar, Vol.9, No.20, Pp. 13-22. [in Persian]
Aminzadeh, B. & Daei Nejad, F. (2002). Environmental Considerations in Designing and Improving Urban Streets, Center for Urban & Architecture Studies and Research, Beautiful Arts(pp. 50-61). [in Persian]
Bahreini, S.H. (2007). Urban design process. University of Tehran, Tehran, Iran. [in Persian]
Bentley, E., Alcock, A., Murrain, P., McGlynn, S. & Smit, G. (2003). Responsible Environments. (M. Behzadfar, Ed. Trans.).  published by Iran University of Science and Technology. Tehran. IranChapman, D. (2007). Creation of Localities and Places in the Man-made Environment. (Sh. Faryadi, & M. Tabibian, Ed. Trans.). Tehran: Tehran University Press.
Cowan, R. (2005).  The Dictionary of Urbanism, Streetwise press.
Dryskle, D. (2008). Creating Better Cities with Kids and Teenagers. (M. Tavakoli, & N. Saeedi Rezvani, Ed. Trans.). Tehran: Dibayeh Publication.
Fadaeian, A. & Yazdani, F. (2015), The study of leisure activities among adolescents and youth of 14-14 years in Ilam province, the International Congress of Religious Culture and Religion, Qom, Cultural Engineering Directorate of the General Culture Council of Bushehr Province. [in Persian]
Falahat, M.S., & Kalami, M. (2008). The Effect of Open Urban Spaces on the Quality of the Leisure Time of Citizens, Urban Management Quarterly.22, 85-98. [in Persian]
Fallah, M., & Zare, B. (2014), The phenomenological study of the lifestyle of young people in Tehran , Journal of Cultural Studies, No. 7, pp. 1-24. [in Persian]
Feizi, M., & Asadpour, A. (2013). The Process of Landscape Recreation of Squares in Tehran with the Aim of Promoting Social Interactions of Citizens. Urban Studies, 7, 3-14. [in Persian]
Gehl, J. (1987) Life between Buildings: Using Public Space, translated by Koch, Van Nostrand Reinhold, New York.
Golkar, K. (2007). Concept of Vitality Quality in Urban Design. Sofeh, 44. [in Persian]
Habibi, M. & Behnamifard, F. (2015), Assessment of Urban Responsiveness Responsiveness to the Needs of Young Adolescent Groups Case Study: Azadi Avenue, Karaj, Faculty of Art University, No. 17, 1395, p. 139- 155. [in Persian]
Habibi, M., Izanluo, B. & Khodaei, E.(2012). implication of Factor Analysis in Weighting the Items in Comparison to S’redetermined Constant Weights in Psychological and Educational Measurements. Educational Measurement. Vol. 3, Issue 9, Autumn 2012, P. 81-104. [in Persian]
Haji Ahmadi Hamedani A., Majedi, H., & Jahanshahlou, L. (2015). Examining the Measuring Criteria for Increasing the Activity of Women in Urban Spaces; A Case Study: 20 Meter Golestan Neighborhood in Tehran. Urban Studies Quarterly, 4, 47-60. [in Persian]
Hass-Khao, C. (1993). Impact of pedestrianization and traffic calming on retailing: A Review of the evidence from Germany and UK, Transportation policy,1:21-23.
Jacobs, J.  (l961). The Death and Life of Great American Cities, London: Jonathan Cape.
Jacobs, J. (2007). The Deaths and Lives of Large American Cities (Parsi. H.R., & A. Platonni, Trans.). Tehran: Tehran University Press.
Khasto, M., & Saeedi Rezvani, N. (2010). Factors Affecting the Liveliness of Urban Spaces. Urban Identity. 6. [in Persian]
Lennard, C., & Lennard, H. (1998). Designing Urban Space and Social Life. (R. Mojtaba Pour, Ed. And Trans.).Tehran: Architecture and Urban Design.
Lotfi, S., Golmakani, A., Hoseinpour, M., & Shole, M. (2014). Development of a Urban Design Framework for Mulla Sadra Street in Shiraz with an Attitude of Increasing Social Interactions. Novin City Management Quarterly, 6, 49-76. [in Persian]
Lynch, K. (1977) Growing up in Cities: Studies of the Spacial Environment of Adolescence in Cracow, Melbourne, Mexioco City, Salta, Toluca and Warszawa, MIT Press, London.
Lynch, K. (1997). Theory of City Shape. (S.H. Bahreini, Ed. And Trans.). Tehran: Publication of Tehran Univercity.
Markland, D. (2006). Latent variable modeling: An introduction to confirmatory factor analysis and structural equation modeling. University of Wales, Bangor. Available at http://www.bangor.ac.uk/
Moeini, S.M. (2011). Walking Towns. Tehran: Azarakhsh Publications. [in Persian]
Mohammadi, M., Ahmad, F., & Abbasi, B. (2015).  Livable Streets: The Effects of Physical Problems on the Quality and Livability of Kualalampour Streets. Cities. 43, 104-114. [in Persian]
Mojtahed Sistani, E.(2008). Qualitative characteristics of desirability of sidewalks and urban streets, International Conference of Civil Engineering Students, Semnan. [in Persian]
Mortaz Mehrbani, E., Mansouri, S.A. & Javadi, Sh. (2015). Landscape Approach in Creating Vitality in Valiasr Avenue And Emphasis on Creating the Sense of Place (A Case Study of Valiasr Avenue). Bagh-e Nazar, No.55, Pp. 5-16. [in Persian]
Pakzad, J. (2014). Theoretical Foundations and Process of Urban Design, Shahidi Publications. Tehran, Iran. [in Persian]
Paumier, C. (2007). Creating a Vibrant City Center. (ULI) Urban Land Institute Washingtin D.C.
Raskin, E. (1974). Architecture and People. Englewood: Aprentice
Shojaee, D., & Partovi, P. (2015). Factors Affecting the Creation and Promotion of Sociality in Public Spaces with Different Scales of Tehran; Case Study: Public Spaces of Two Neighborhoods and One District in Tehran Region 7, Garden Comment, 34, 93-108. [in Persian]
Tavasoli, M., & Bonyadi, N. (1992). Urban Space Design. Center for Urban & Architecture Studies, Tehran, Iran. [in Persian]
Tibbalds, F. (1992), Making People-friendly Towns; Improving the Public Environment in Towns & Cities, London, Longman press

  • Tondnevis, F. (1999). Review   of Students Leisure Activities with  an emphasis on sport activities, PhD thesis, Supervisor: Amir Ahmad Mozaffari, Tehran University. [in              Persian].
  • United Nations/Kenya Conference on Space Technology and Applications for Wildlife Management and Protecting Biodiversity, 27-30 June 2016, United Nations Office at Nairobi, Nayrobi, Kenya
  • Vallely, J. (2004), Involving young people in the design and care of urban spaces, Cabe Space and Cabe Education, Young Environment Champion of the Year is a UK-wide competition sponsored by Severn Trent Water, The Wildlife Trusts and BBC Wildlife Magazine.
  • Worpole, K. (2007), The social value of public spaces, Joseph Rowntree Foundation’s Public Spaces.
  • Zahed Zahedani, S., & Azizi, J. (2012). The Effect of City Social Space on Youth Leisure Exercise with Emphasis on Social Activities; Case Study: Shiraz City Clinical Youth. Urban Studies. 3, 83-108. [in Persian]