سنجش کیفیت فضای شهری بر اساس معیارهای مکان سازی با تاکید بر کیفیت دسترسی؛ مورد پژوهی: میدان عتیق اصفهان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد طراحی شهری، موسسه آموزش عالی دانش‌پژوهان پیشرو، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکتری شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

دسترسی مناسب یکی از مهم‌ترین خصوصیات یک فضای عمومی خوب به شمار می‌رود و بهبود دسترسی به فضاهای شهری به‌منظور بهبود کیفیت آن، یکی از اهداف عمده‌ رویکرد مکان سازی محسوب می‌شود. مطابق آموزه‌های مکان سازی، تنوع دسترسی به مراکز و فضاهای شهری برای تمام اقشار جامعه به‌منظور افزایش قدرت انتخاب به فراخور نیاز و شرایط آنها، از اولویت‌های طراحان و برنامه­ریزان شهری است. هدف از این پژوهش، ارزیابی سطح کیفیت دسترسی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کیفیت‌های مطرح در رویکرد مکان سازی است. در این مقاله برای سنجش کیفیت دسترسی در میدان امام علی اصفهان شش شاخص «دسترسی فیزیکی (اتصال)، پیوستگی، دسترس‌پذیری (عمق)، همه‌شمولی، دسترسی راحت به حمل‌ونقل عمومی و وضوح فضا» با استفاده از روش‌های میدانی و نرم‌افزارهای تحلیلی_توصیفی چون SPSS، سیستم اطلاعات مکانی GIS و اسپیس سینتکس (Space Syntax) ارزیابی و تحلیل ‌شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در این میدان از میان شش شاخص مطرح‌ شده، شاخص‌های وضوح و دسترسی راحت به حمل‌ونقل عمومی کمترین و بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluating the quality of urban space based on the place-making approach: emphasizing on the access quality in the Imam Ali square

نویسندگان [English]

  • Parissa Mahvari 1
  • Mahmoud Ghalehnoee 2
  • Safoora Mokhtarzadeh 3
1 MA urban design, Danesh pajohan pishro Institute of Higher Education, Isfahan, Iran
2 Associate professor, Art university of Isfahan, Isfahan, Iran
3 Ph.D in urban planning, Art university of Isfahan, Isfahan, Iran

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Space
  • Place-making
  • Accessibility
  • Atiq (Imam Ali) Square
Atlas of Isfahan Metropolis (2015). Research and Information Technology of Isfahan Municipality: Deputy of Planning. [in Persian]

Bertolini, L., & Dijst, M. (2003). Mobility environments and network cities. Journal of urban design, 8(1), 27-43.

Daneshpour, S. A., & Charkhchian, M. (2007). Public Spaces and Factors Affecting Collective Life. Bagh-e Nazar Magazine. [in Persian]

Ebadsichani, H. (2012). Barriers to the Presence of Disables in Isfahan. Daneshnama Technical-Specialized Journal, 209, 71-77. [in Persian]

Farahzad, M., & Danesh, J. (2011). How to Design Street Parking lots in Urban NodesAreas. [in Persian]

Grazi, F., & van den Bergh, J. C. (2008). Spatial organization, transport, and climate change: Comparing instruments of spatial planning and policy. Ecological Economics, 67(4), 630-639.

Group, K. (2013). Transit capacity and quality of service manual.

Hillier, B., & Hanson, J. (1989). The social logic of space: Cambridge university press.

Hillier, B., Penn, A., Hanson, J., Grajewski, T., & Xu, J. (1993). Natural movement: or, configuration and attraction in urban pedestrian movement. Environment and Planning B: planning and design, 20(1), 29-66.

IRVIN, K. (2008). How far, by which route and why? A spatial analysis of pedestrian preference. Journal of urban design, 13(1), 81-98.

Jiang, B., Claramunt, C., & Klarqvist, B. (2000). Integration of space syntax into GIS for modelling urban spaces. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation, 2(3-4), 161-171.

Kim, H.-K., & Sohn, D. W. (2002). An analysis of the relationship between land use density of office buildings and urban streetconfiguration: Case studies of two areas in Seoul by space syntax analysis. Cities, 19(6), 409-418.

Kim, Y. O., & Penn, A. (2004). Linking the spatial syntax of cognitive maps to the spatial syntax of the environment. Environment and behavior, 36(4), 483-504.

Madanipour, A. (1996). Design of urban space: An inquiry into a socio-spatial process: Wiley Chichester.

Marcus, L. (2015). Interaction rituals and co-presence–linking humans to humans in space syntax theory. Paper presented at the Proceedings of the Tenth International Space Syntax Symposium. London: UCL SpaceSyntax Laboratory.

Mokhtarzadeh, S. (2011). The Effect of Modifying the Spatial Structure of the Historical Texture of Cities on the Development of These Textures Using Space Layout Method: A Case Study of the Historical Texture of Mashhad. (Master Thesis), Isfahan University of Arts.   [in Persian]

Mollazadeh, A., Pesyan, V. B., & Khosrozadeh, M. (2012). Application of Space Layout in Valiasr St., Balesht city. Urban Management, 29, 81-90. [in Persian]

Pakzad, J. (2007). The Guide of Design of Urban Spaces in Iran. Ministry ofHousing and Urban Development: Shahidi Publications. [in Persian]

PPS. (2018). What Makes a Successful Place? .   Retrieved from https://www.pps.org/article/grplacefeat#comments

Rafieian, M., & Seifani, M. (2005). Urban Public Space, Quality Review and Evaluation. Journal of Fine Arts, 23. [in Persian]

Rules and Regulations of Urban Planning and Architecture for People with Physical Disabilities (1999). Building and Housing Research Center: Supreme Council of Urban Planning and Architecture. [in Persian]

Talen, E. (2000). Measuring the publicrealm: A preliminary assessment of the link between public space and sense of community. Journal of Architectural and Planning Research, 344-360.

Tibalds, F. (1992). Citizen-Centered Urban Planning. Tehran: Khak Publications.