.

قابل توجه نویسندگان و پژوهشگران گرامی

مقالات ذیل پس از طی فرایند داوری، جهت انتشار در نشریه پذیرفته شده اند که حسب زمان پذیرش نهایی، قوانین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، سیاست های نشریه و سایر ملاحظات در شمارگان آتی منتشر خواهد شد و هیچ ترتیبی برای انتشار آنها در این بخش لحاظ نشده است.

.
برنامه ریزی شهری
سنجش تاب آوری شهری در برابر مخاطره سیل با استفاده از شاخص های ترکیبی (مورد مطالعه: شهر خرم آباد)

یعقوب ابدالی؛ سعید زنگنه شهرکی؛ حسین حاتمی نژاد؛ احمد پوراحمد؛ محمد سلمانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 دی 1401

https://doi.org/10.34785/J011.2022.021

چکیده
  عملیاتی کردن مفهوم تاب‌آوری در برابر بلایای شهری نقطه عطفی در جهت درک ویژگی‌هایی است که به تاب‌آوری شهرها در برابر مخاطرات طبیعی و تعاملات مورد نیاز برای ساخت و حفظ آن کمک می‌کند. درحالی‌که سنجش تاب‌آوری در برابر بلایای شهری اخیراً توجه زیادی را به خود جلب کرده است، تاکنون رویکرد بهینه‌ای برای عملیاتی کردن این مفهوم به وجود نیامده ...  بیشتر

برنامه ریزی شهری
ارزیابی کاربست اصول روش نظریه زمینه‌ای در پژوهش‌های فارسی‌زبانِ برنامه‌ریزی و طراحی شهری

بهادر زمانی؛ احسان بابائی سالانقوچ

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 اردیبهشت 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2023.62693

چکیده
  در سال‌های اخیر استفاده از روش نظریه زمینه‌ای در نظام‌های علمی مرتبط با محیط ساخته شده و به طور خاص طراحی و برنامه‌ریزی شهری افزایش یافته است. از طرفی، عدم توجه کافی پژوهشگران به مبانی و ملاحظات روش‌شناختی نظریه زمینه‌ای و خوانش‌های آن، بعضاً به گونه‌ای از روش‌شناسی با خوانش‌های التقاطی منجر شده که گاه فاقد و ناقض ماهیت روش ...  بیشتر

مدیریت شهری
تحلیل و ارزیابی مصوبات (دوره پنجم) شورای اسلامی شهر تهران

ارسطو یاری حصار؛ علی دشتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 خرداد 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2023.62702

چکیده
  شوراهای اسلامی و شهرداری ها ارکان اصلی اداره شهرها را در ایران تشکیل می دهند. اهمیت و جایگاه شورای اسلامی شهرها به عنوان نهاد سیاستگذار در قوانین فرادست باعث شده تا این شوراها بر فرایندها و عملکرد مدیریت شهری تاثیرات قابل توجهی داشته باشند و به عبارتی عملکرد مدیریت شهری تابعی از تصمیمات و سیاست های مصوب این نهاد باشد لذا ضروریست به ...  بیشتر

روان شناسی محیطی
ارتقاء کیفیت سکونت در مجتمع های مسکونی از طریق حریم موردپژوهی: چند مجموعه مسکونی در مشهد

علیرضا خدیوی پناه؛ اسلام کرمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 خرداد 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2023.62727

چکیده
  با مطرح شدن مسکن اجتماعی بعنوان یک ضرورت در نظام های برنامه ریزی شهری، مساله پژوهش حاضر کیفیت سکونت در مجتمع های مسکونی و پیش فرض پژوهش نقش حریم در ارتقاء کیفیت سکونت است. هدف پژوهش، دستیابی به ساختاری انسانی و اجتماعی در مجتمع های مسکونی از طریق ارتقاء کیفیت سکونت است. تبیین مولفه ها و معیارهای کیفیت سکونت و حریم و چکونگی تحقق آن در ...  بیشتر

اسکان غیر رسمی
بررسی تاثیر حیات‌پذیری فضاهای سکونتی قشر کم‌درآمد بر توانمندسازی ساکنان آن (مطالعه موردی: چهار پهنه غیررسمی شهر تبریز)

زهرا شاهی حق؛ مینو قره بگلو؛ حامد بیتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 مرداد 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2023.62804

چکیده
  مسکن یکی از مهم‌ترین نیازهای انسان به شمار می‌رود و سکونتگاه‌های حاشیه‌ای راه‌حل اقشار کم‌درآمد جامعه به مسئله مسکن است و به تدریج منجر به معضلات گوناگونی شده و این سکونتگاه‌ها را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. البته رهیافت‌های مختلفی برای حل این معضل ارائه شده و توانمندسازی یکی از بروزترین و کارآمدترین ‌‌‌آن‌هاست؛ که از ...  بیشتر

محیط زیست شهری
جایگاه خدمات اکوسیستم ( بوم نظام) در برنامه های توسعه شهری اراک: واقعیت ها و ضرورت ها

نجمه سادات مصطفوی؛ پروین پرتوی؛ زهرا اسدالهی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 شهریور 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2023.62837

چکیده
  مناطق شهری به عنوان سیستم‌های انسانی- محیطی، برای پایداری و رفاه به اکوسیستم (بوم‌نظام)‌های طبیعی متکی می-باشند، از این رو، گنجاندن خدمات بوم‌نظام در برنامه‌ریزی برای ارتقای توسعه پایدار شهری ضروری است. اراک شهری صنعتی با تعدد بحران‌های محیط‌زیستی همچنان براساس سیستم برنامه‌ریزی جامع در قالب طرح‌های جامع و تفصیلی مدیریت می‌شود ...  بیشتر

طراحی شهری
جستاری در مطالعات "خاطره‌ی مکان" در پژوهش های فارسی زبان (مروری بر سال های 1385-1401)

نینا قصلانی؛ آزاده آقالطیفی؛ مرجان نعمتی مهر؛ حمید ندیمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 آبان 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2023.139037.4924

چکیده
  معماری و شهرسازی با محیط ارتباط دارند؛ محیط، ظرف تجربیات فردی و جمعی افراد است و خاطره را شکل می‌دهد. مطالعات خاطره، یک زمینه تحقیقاتی رو به رشد است که بر روی طیف وسیعی از رشته‌ها از قبیل علوم اجتماعی، علوم انسانی، مطالعات منظر و معماری و شهرسازی تمرکز دارد. پژوهش‌هایی در ایران و جهان در رابطه با خاطره در محیط‌های انسان‌ساخت صورت ...  بیشتر

جامعه شناسی شهری
تحلیل جدایی گزینی اجتماعی فضایی گروه های قومی در شهر بجنورد

محمدرضا ضمیری؛ مهین نسترن؛ محمود قلعه نویی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 دی 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2023.139221.4935

چکیده
  سنجش و ارزیابی جدایی‌گزینی اجتماعی فضایی با ارتقای ابزارهای محاسباتی، جایگاهی برجسته در مطالعات شهری و اجتماعی پیدا کرده است. شهر بجنورد که پس از تقسیم استان خراسان در سال ۱۳۸۳ به عنوان مرکز استان خراسان شمالی برگزیده شد، در سال‌های اخیر رشد و گسترش سریع و پیش‌بینی نشده‌ای را تجربه کرده و جمعیت و مساحت آن به ترتیب دو برابر و سه برابر ...  بیشتر

اقتصاد شهری
دوری گزینی از بازار: تحلیلی بر جذابیت‌های مکانی و غیر مکانی موثر بر استقرار فعالیت‌هادر لبه خیابان (مورد مطالعه: فعالیت خرده‌فروشی پوشاک در شهر کازرون)

غلامرضا مرادی؛ عنایت اله میرزایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 دی 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2023.139696.4963

چکیده
  در نظام برنامه‌ریزی و مطالعات اقتصادشهری شناسایی نحوه توزیع، الگوهای مکان‌گزینی و پیکربندی فعالیت‌های مختلف شهری و ساماندهی آنها از اهمیت بسزایی در بستر شهر از منظر اجتماعی- اقتصادی، ترافیکی، زیست محیطی و غیره برخوردار می‌باشد. در این زمینه، پژوهش حاضر تلاش دارد با رویکردی کیفی نحوه مکان‌گزینی فروشگاه‌های خرده فروشی پوشاک در ...  بیشتر

سیستم های مکانی جغرافیایی شهری
تحلیل فضایی و مدل‌سازی عوامل موثر بر ناکارآمدی بافت شهر زیارتی مشهد

امیر باغبان؛ ساجده باغبان خیابانی؛ مژگان ثابت تیموری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 دی 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.138597.4900

چکیده
  شهر مشهد، کلان شهری مذهبی و کانون گردشگری زیارت در ایران است که طی دوره‌ای بسیار کوتاه، با هدف توسعه و مدرن‌سازی و بدون برنامه‌ریزی‌های آینده‌نگرانه، نسبت به تغییر بافت شهری به ویژه در محدوده حرم مطهر امام رضا (ع) اقدام‌نمود. درحالی‌که مدل‌سازی ناکارآمدی بافت‌های شهری، امکان شناسایی عوامل مؤثر در بهینهسازی بافت‌های قدیمی را ...  بیشتر

برنامه ریزی شهری
بازشناسی مولفه های موثر بر حس دلبستگی مکان در سه مقیاس خانه، محله، شهر

محمدرضا یزدان پناه شاه آبادی؛ زینب عادلی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 بهمن 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.139973.4984

چکیده
  حس دلبستگی مکانی یکی از مهمترین شاخص‌های سنجش کیفیت مکانی یک فضا از بعد روان شناختی آن است و ارتباط مشخصی با شکلگیری حس مکان در یک فضای شهری دارد. علی‌رغم استفاده گسترده از این مفهوم در پژوهش‌های مختلف در حوزه مکان، به تأثیر "مقیاس مکان" در نحوه شکلگیری و بروز حس دلبستگی مکانی در شهروندان کمتر توجه شده است. لذا در این پژوهش هدف اصلی ...  بیشتر

جامعه شناسی شهری
مطالعه روایت های شهروندان از سیاستهای فرهنگی شهر تبریز

سمیه شالچی؛ مریم الله دوستی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 بهمن 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.139835.4976

چکیده
  فرهنگ یکی از مهم‌ترین مولفه‌های حیات شهرها محسوب می‌شود و سیاست‌گذاری فرهنگی شهری می-تواند در نقش محرک و تسهیل‌گر سیاست‌های توسعه شهری ظاهر شود. شهر تبریز به عنوان یکی از مهم-ترین کلانشهرهای ایران در طول تاریخ همواره از ابعاد مختلف مورد توجه قرار داشته و یکی از تاثیرگذارترین شهرها بر تحولات فرهنگی ایران محسوب می‌شود. در این پژوهش ...  بیشتر

منظر شهری
تبیین فرآیند مدیریت بصری مناظر شهری تاریخی با تأکید بر قابلیت‌های محیطی (مورد پژوهی: محدوده زندیه شیراز)

هاجر اسدپور؛ محمود قلعه نویی؛ آرمین بهرامیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 اسفند 1402

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.139979.4985

چکیده
  کم‌توجهی به جنبه‌های بصری مناظر شهری تاریخی منجر شده تا تصاویری مخدوش و ناخوانا از مناظر در ذهن شهروندان ثبت شود؛ بنابراین به فرآیندی برای مدیریت بصری مطلوب مناظر شهری تاریخی نیاز است تا مراحل آن با در نظر داشتن قابلیت‌های مناظر شهری به‌طور کامل طی شود. ازاین‌رو پژوهش حاضر با هدف تبیین فرآیند مدیریت بصری مناظر شهری تاریخی مبتنی ...  بیشتر

طراحی شهری
فراروش مطالعات هنر عمومی و ارتباط آن با مکان‌سازی خلاق و فضای شهری شاد

سید مسلم سیدالحسینی؛ تکتم حنایی؛ هادی سروری؛ سعیده دیوسالار

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 فروردین 1403

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.139857.4978

چکیده
  امروزه با توسعه فضاهای شهری، اهمیت و نقش هنر عمومی در شهر به طور قابل‌توجهی درحال تغییر است و فعالیت‌های هنری و فرهنگی نه‌تنها باعث پیشرفت‌های زیبایی‌شناسی می شود.،بلکه در مناطق فرسوده، شکل مکان‌سازی خلاقانه را به خود می‌گیرند و آن فضا درحال تبدیل‌شدن به یک مکان کلیدی برای پاسخگویی به نگرانی‌های اجتماعی و زیست‌محیطی پیرامون ...  بیشتر

برنامه ریزی شهری
سیر تحول ماهیت و مدیریت تعارضات در برنامه‌ریزی شهری: مرور سیستماتیک

بهاره بهرا؛ مجتبی رفیعیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 فروردین 1403

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.139655.4961

چکیده
  توجه به موضوع مدیریت تعارضات در پیشینه مطالعات حوزه شهرسازی سابقه‌ای تقریباً به‌قدمت این رشته دارد و در دهه‌های اخیر مکاتب مختلف شهرسازی به این موضوع توجه نشان داده‌اند. نگاه جدی به این موضوع مشخصاً از دهه 70 شروع می‌شود و به‌تدریج با گسترش اندیشه برنامه‌ریزی مشارکتی در دهه 80 رشد چشمگیری پیدا می‌کند. این درحالی است که تفکرات ارائه‌شده ...  بیشتر

بازآفرینی و تجدید حیات بافت تاریخی
تبیین نقش ابعاد و مؤلفه‌‌های بازآفرینی شهری در بهبود وضعیت بافت‌های تاریخی ناکارآمد در ایران

رضا علیشاهی؛ نجما اسمعیل پور

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 فروردین 1403

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.139994.4986

چکیده
  ایران طی دهه گذشته، به‌ندرت با نگاهی جامع نگریسته شده است؛ لذا، در این پژوهش نحوه ترکیب ابعاد و مؤلفه‌های بازآفرینی شهری طی دهه 1390 در مقالات نشریات علمی‌پژوهشی شهرسازی و چگونگی نگرش پژوهشگران به آن بررسی‌شده‌است. پژوهش، با رویکرد کیفی و به روش استدلال استقرایی در سه فاز انجام شده است. نخست، با استفاده از مطالعه اسنادی، مؤلفه‌ها ...  بیشتر

محیط زیست شهری
تاثیر تغییرات پوشش گیاهی بر شدت جزیره گرمای سطحی شهری (نمونه موردی: کلانشهر کرج)

حسن سجادزاده؛ فاطمه قربانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 تیر 1403

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.140477.5005

چکیده
  با توجه به تغییرات اقلیمی و همچنین توسعه های شهری بدون توجه به کیفیت زیست محیطی، شکل‌گیری جزیره گرمای شهری به یکی از چالش‌های جدی عصر حاضر تبدیل شده است. هدف عمده این پژوهش، تحلیل وضعیت پوشش گیاهی و دمای سطح زمین جهت بررسی شکل گیری جزایر حرارتی شهری در شهر کرج است. به این منظور و در راستای آشکارسازی تاثیر فضاهای سبز در محیط‌های حرارتی ...  بیشتر

بازآفرینی و تجدید حیات بافت تاریخی
ارزیابی کیفیت مکان در بافت‌های ناکارآمد شهری (نمونه موردی: محله آبکوه مشهد)

هومن قهرمانی؛ گلبرگ قائم‌مقامی فراهانی؛ سید حسین بحرینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 تیر 1403

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.140295.4997

چکیده
  تاکنون در ایران طرح‌های توسعه زیادی با هدف ارتقای کیفیت‌های مکانی تهیه شده است اما معمولا ارزیابی کیفیت‌‍‌های مکانی به صورت کارشناس‌محور و از بالا به پایین بوده که منجر به افزایش فاصله انتظارات واقعی کاربران با حرفه‌مندان تهیه‌کننده و مجریان طرح شده است که این فاصله به طرق مختلف از جمله مهاجرت ساکنان و به تبع آن اعیان‌سازی ...  بیشتر

اقتصاد شهری
تحلیل فضایی صرفه های ناشی از تجمع در مقیاس کوچک: تخصصی شدن و تنوع فعالیتهای اقتصادی در شهر کازرون

غلامرضا مرادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 تیر 1403

https://doi.org/10.22034/urbs.2024.141197.5042

چکیده
  بررسی و تحلیل صرفه های ناشی از تجمع فعالیتهای اقتصادی از دیرباز مورد توجه محققان بوده است. بیشتر مطالعات صورت گرفته در این رابطه در حوزه اقتصادی و در سطح کشور و منطقه بوده و کمتر به مقیاس کوچکتر از شهر و به خصوص خیابان ها پرداخته شده است. در این پژوهش به جای اینکه شهر بصورت یک کل واحد در نظر گرفته شود ساختارهای اصلی اقتصادی شهر به تفکیک ...  بیشتر