بازشناسی عناصر موثر بر خوانایی درادراک بزرگسالان مطالعه موردی : بلوارامامیه-مشهد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 شاغل نیستم

2 استادیار گروه شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد

چکیده

خوانایی کیفیتی از محیط است که به فضای شهری وضوح بخشیده و سبب می­گردد که سیمای شهر بهتر به ذهن سپرده شود. دیدگاه کوین لینچ در ارتباط با کیفیت نمایانی از کامل­ترین نظریات است و سایر نظریات ادامه دهنده این نظریه می­باشند. لینچ معتقد بود که خوانایی شهری متأثر از عناصر پنج گانه می­باشد. در واقع هنگام قرارگیری در محیط خوانا، تصویرذهنی افراد درقالب نقشه­های شناختی از محیط، به سهولت شکل می­گیرد و بر این اساس افراد به هنگام حرکت درفضا به آسانی مسیریابی نموده و حس سردرگمی نخواهند داشت. چگونگی شکل­گیری تصویرذهنی و در ادامه فرآیند شکل­گیری نقشه شناختی، به نسبت ادراک افراد از فضا درگروه­های سنی مختلف، متفاوت است و هرگروه به اقتضای سن و نیازهای خود جنبه­های متفاوتی از فضای شهری را به خاطر می­سپارد. مقاله حاضر با هدف ایجاد فضای شهری خوانا برای بزرگسالان با استفاده از تحلیل نقشه­های شناختی شهروندان و استنتاج شباهت­های ادراکی آنان تدوین گردیده است. روش مقاله از نوع توصیفی_آماری است و از روش کتابخانه­ای_اسنادی برای جمع­آوری مبانی نظری و از روش­های میدانی، ابزارهای پرسشنامه، مشاهده و تکنیک نقشه شناختی برای جمع­آوری اطلاعات استفاده شده است. گروه هدف را ساکنان، کسبه و استفاده­کنندگان از محیط با گروه سنی 64-15 سال تشکیل می­دهند و حجم نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران 132 نفر محاسبه شده است. به منظور تحلیل اطلاعات از روش­های آماری_تحلیلی همچون Spss و آزمون Chi Square و روی هم اندازی نقشه­های شناختی ترسیمی برای استنتاج یافته­ها استفاده شده است. یافته­های مقاله منتج از معیارها و شاخص­هایی است که در محیط مطالعه آزمون شده است و حکایت از آن دارد که ساختار ادراکی بزرگسالان به ترتیب از طریق عناصر مسیر،گره و نشانه خوانا شکل می­گیرد. اکثریت شهروندان فضای شهری را مطابق دسته­بندی اپلیارد بر مبنای نظم متوالی ترسیم نموده­اند و تنها 22 درصد از آنان ترسیم فضایی از محیط داشته­اند. همچنین ارتباط مستقیم میان عناصر شاخص در ذهن بزرگسالان در بازه­های سنی متفاوت و خوانایی محیط وجود دارد. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Recognition of factors affecting the readability of adults perception, Case Study: Emamie Blvd-Mashhad

نویسندگان [English]

  • fatemeh biniaz 1
  • toktam hanaee 2

کلیدواژه‌ها [English]

  • perception
  • cognitive map
  • Legibility
  • adults age group
 

  • Appleyard,Donuld(1978).styles and methods of structuring a city,human scape environments for people,mass Duxbury,page:79-80.
  • Atallah,joelle(2011)perceptions of public transportation with a focus on older adults,thesis for the Degree Master of Fine Arts,Graduate School of The Ohio State University.
  • Bentley,I yen(2003).Responsive environment(Behzadfar,Mostafa).Elam va Sanat university. [in Persian]
  • Borella,Erika.Meneghetti,chaira(2012).Age differences in environment route learning: The role of input and recall-test modalities in young and older adults, journal of Elsevier,volume7,page7.
  • Burton,Elizabeth,Mitchell,Lynne(2011).Inclusive urban design,streets for life (Zabetian,Elham.Moghimi,Fatemeh).Atak,Tehran. [in Persian]
  • Damayanti,Rully.Florian,kossak(2013).rethinking of lynch:a study of young people perception of Surabaya city,journal of architecture and built environment,volume40,page 27-32.
  • Eraydin,zeynep(2007).building a legible city:how far planning is successful in Ankara,a thesis submitted for degree of master of science,urban design,city and regional planning of middle east technical university.
  • Erem,O.Sener,G.E(2008).Complexity versus sustainability in urban space: The case of Taksim Square. journal of Istanbul,volume1,page 54-73.
  • Habib,Farah.Sashourpour,Mahdi(2012). The Cognition of the City at Night,Investigating the Role of the Night in Citizens Cognitive Maps- Case Studies: Zanjan and Abadan,International Journal of Architecture and Urban Development,volume2.
  • Kaplan,R.Kaplan,S(1998).With People in Mind: Design And Management Of Everyday Nature. Publisher Island Press.
  • Khazravi,Ali.Karimipour,Farid(2012).Cognitive Readability Enhancing of Cartographic Maps for Pedestrian Navigation,International Journal of Brain and Cognitive Sciences,volume1.
  • Kim,Y(1999).Spatial configuration,spatial cognition and spatial behaviour:The role of architectural intelligibility in shaping spatial experience,A Thesis Submitted for the Degree of Doctor of Philosophy,Architecture,University of London.
  • Kuipers,B.Levit,T.S(1990).Navigation and Mapping in Large-scale Space,in Advances in Spatial Reasoning,journal of Elsevier,volume 119,page: 191-233.
  • Kitchin,R(1994).Cognitive maps: What are they and why study them,journal of Environmental Psychology,volume14.
  • Kitchin,R.golledge,R.Jackobson,D.Blade,M(2000).Cognitive Maps,Spatial Abilities and Human Wayfinding. Final Report"Understanding Geographic Space Without the Use of Vision"is available on line at http://fsu.edu~geog/jacobson/nsf-und/nsf.html.
  • Lang,jan(2002).Creation of architectural theory: The role of behavioral science in environmental design(Eynifar,Alireza). university of Tehran. [in Persian]
  • Long, Yixiang(2007).The Relationships Between Objective and Subjective Evaluation of the Urban Environment: Space Syntax,Cognitive Maps and Urban Legibility,A Thesis Submitted for the Degree of Doctor of Philosophy,design Raleigh,North Carolina State University.
  • Lotfabadi,Hossein(2001).Development Psychology volum2. adolescence, youth, adults, Publishers : Samt,Tehran. [in Persian]
  • Lynch,Kevin(2004).Image of city,(Mozayani,Manuchehr).university of Tehran.
  • Mahdzar,Sharifah.Safari,Hossein(2014).Legibility as a Result of Geometry Space: Analyzing and Comparing Hypothetical Model and Existing Space by Space, Journal of Life Science,volume8.
  • Negro,D.Del(2003).The Perception of Central London by Night. UCL Bartlett School of Graduate Studies, London, United Kingdom.
  • Neisser,U(1976).Cognition and Reality,San Francisco: W.H Freeman.
  • Omranipour,Ali.Mohamadmoradi,Asghar(2011).Analysis of the environmental characteristics of personality theory ericsson,Armanshahr journal,volume7,page:6-9.[in Persian]
  • Onder,Erinsel.Gigi,Yildirim(2010).Reading urban spaces by the space-syntax method: A proposal for the South Halic Region,journal of Elsevier cities,volume27,page 260-271.
  • Pakzad,Jahanshah.Bozorg,Hamideh(2014).An introduction to environmental psychology for designers,Armanshahr,Tehran. [in Persian]
  • Paydar,Mohammad.Said,Ismail(2012).Commuters’ Perception of Legibility and Complexity with Respect to Path Choice in Central Business District of Kuala Lumpur,international transaction journal of engineering management,volume3.
  • Savage,Victor.Henry,Chung(1996).urban imagery and the main street of the nation: the legibility of orchard road in the eyes of singaporeans,journal of urban studies,volume33, page473-494.
  • Shokouhi,Mahshid(2010).Legible cities,The role of visual clues and pathway configuration in legibility of cities,4th International Space Syntax Symposium,London 2003.
  • Sho'le,Mahsa(2011).Underlines the city and its analysis methodology and criteria text,Honarhaye Ziba journal,volume48,page:2.[in Persian]
  • Tawfiq,M.Abu-Ghazzeh(1998).Movement and wayfinding in the king saud university built, environment: a look at freshman orientation and environmental information,journal of Environmental Psychology,volume16,page 303–318.
  • Thompson,Travlou(2007).Open Space,People Space,An international conference on innovative approaches to research excellence in landscape and health,Edinburgh.
  • Tolman,Edward(1948).Cognitive Maps in Rats And Men,journal of psychological review,volume55,page: 189-208
  • Zengin,Hayat.Erdogan,Ahu(2013).an alternative approach in reading the urban space: izmir-historic city center,journal of art and design,volume3,page 141-154.