کاربرد تحلیل‌های ایزوویست و خطوط دید در سنجش کیفیت بصری در مجتمع های مسکونی (نمونه‌ی موردی: شهر کرمانشاه)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه گیلان

2 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت

چکیده

مجتمع‌های مسکونی، همچون هر برساخته‌ی دیگری، علاوه بر فضا و کالبد فیزیکی خود، حاوی بار ادراکی برای شهروندان هستند. کیفیت بصری، نقش مهمی در چگونگی شکل‌گیری این بار ادارکی دارد. بدین‌ترتیب، توجه به کارکرد ادراکی مجموعه‌های مسکونی، به میزان زیادی، وابسته به کیفیت بصری آن است که مقوله‌ای کیفی به شمار آمده و از این رو، تحلیل آن، پیچیدگی‌های بسیاری به همراه دارد. در این راستا، تحلیل‌های ایزوویست و خطوط دید ابزاری مؤثر در جهت تحلیل و در نتیجه، سنجش کیفیت بصری، از طریق روش‌های کمی فراهم می‌آورند. بدین‌ترتیب، هدف این پژوهش، ارائه‌ی روشی برای به‌کارگیری ابزار ایزوویست و خطوط دید در فرآیند سنجش کیفیت بصری در مجتمع‌های مسکونی، است. این پژوهش، به طور موردی در شهر کرمانشاه انجام شده است. برای این منظور، ابتدا مجتمع‌های مسکونی واقع در شهر کرمانشاه، با استفاده از تحلیل‌های فرمی، مبتنی بر یک روش‌ کمی، گونه-شناسی و دسته‌بندی شده‌اند. سپس، به منظور جلوگیری از تاثیر فضای شهری ناهمخوان اطراف مجتمع‌ها به عنوان عامل مداخله‌گر، شکل گونه‌های حاصله با روش«نرمال‌کردن» همگن شده است و کیفیت فضایی-کالبدی گونه‌های نرمالایز شده‌ نیز، با ابزار اسپیس‌میت مورد سنجش قرار گرفته است. در مرحله‌ی بعد، کیفیت بصری آن‌ها، با استفاده از ابزار ایزوویست، با تکیه بر شاخص‌های مساحت، مقدار زاویه‌ی راندگی، بیشترین خط شعاع دید و انحصار، مورد سنجش قرار گرفته و داده‌های کمی، استخراج شده است. در نهایت، همبستگی میان داده‌های حاصل از سنجش کیفیت بصری، با داده‌های حاصل از سنجش کیفیت فضایی-کالبدی گونه‌ها، مورد آزمون قرار گرفته و تحلیل شده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که هر یک از گونه‌های مجتمع‌های مسکونی، شاخص‌های کیفیت بصری و خطوط دید معینی دارد که به طور کمی و کیفی با سایر گونه‌ها، قابل مقایسه است. همچنین، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد شاخص‌های ایزوویست، که مبین کیفیت بصری گونه‌ها هستند، با شاخص‌های اسپیس‌میت، دارای رابطه همبستگی هستند. این امر، به معنای اعتبار روش پیشنهادی در تحلیل‌های ایزوویست و خطوط دید در سنجش کیفیت بصری مجتمع‌های مسکونی بوده و مبین کاربرد نمودارهای اسپیس‌میت در کیفیت بصری مجتمع‌های مسکونی نیز هست. نتایج این تحقیق می‌تواند به صورت بالقوه در طراحی سایت مجموعه‌های مسکونی مورد استفاده قرار گرفته و متعاقب آن، بر کیفیت طرح‌های مسکونی موثر باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Application of Isovist analysis and sightlines in measuring visual quality in residential complexes (Case Study: Kermanshah City)

نویسندگان [English]

  • akram esfandiari 1
  • Abbas Tarkashvand 2
1 1- MA in architecture at the University of Guilan
2 Assistant Professor Architecture Department School of Architecture and Environmental Design Iran University of Science and Technology (IUST)
چکیده [English]

Residential complexes, like any other built-in, in addition to their physical and physical space, contain perceptual load for citizens. Visual quality plays an important role in the formation of this perceptive time. Thus, attention to the perceptual function of residential complexes is, to a large extent, dependent on the quality of the visual, which is considered qualitative, and hence its analysis has many complications. In this regard, Isovist analysis and sightlines provide effective tools for analysis and, consequently, visual quality assesment, through quantitative methods. Thus, the purpose of this study is to provide a method for using the isovist tool and sightlines in the process of measuring visual quality in residential complexes. This research was done in Kermanshah. To this end, residential complexes located in the city of Kermanshah, are based on a quantitative, typological and categorical method using form analyzes. Then, in order to prevent the inconsistency of urban space around the complexes as interfering factors, the shape of the types has been homogeneous with the normalization method and the spatial-qualitative quality of the normalized types has also been measured by the spacemate tool. In the next step, their visual quality was measured using the isovist tool, based on area indices, thrust angle, maximum line of sight and monopoly line, and quantitative data extracted. Finally, the correlation between the data obtained from visual quality measurements and the data obtained from the measurement of the spatial-physical quality of types has been tested and analyzed. The findings of this research show that each of the residential complexes has visual quality indicators and certain sightlines that are comparable quantitatively and qualitatively with other types. Also, the results of this study show that the isovist indexes, which represent the visual quality of the types, have a correlation with the spatial indexes of the types. This implies the validity of the proposed method in isovistic analysis and sightlines in assessing the visual quality of residential complexes, and illustrates the use of the spacemate charts in the visual quality of residential complexes. The results of this research can be used potentially in the design of residential complexes and, consequently, affect the quality of residential designs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Isovist
  • sightlines
  • Residential Complex Types
  • Normalization