مدل سازی اثر جهت خیابان در پراکنش آلودگی هوا (ناحیه2 منطقه 6 شهرداری تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران

3 استادیار دانشگاه تهران

4 4. استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران

چکیده

با توجه به رشد شهر نشینی و افزایش جمیت شهرها مسائل و مشکلات ان‌ها نیز بارزتر می گردند. یکی از مهمترین مسائل حوزه شهری، کیفیت و آلودگی هوا است. تهران بعنوان پایتخت و بزرگترین شهر ایران، سالیانه به طور مکرر با رخداد روزهای آلوده و ناسالم مواجه است. در شهر تهران افزون بر شکل و توپوگرافی شهر، تراکم و ارتفاع ساختمان‌ها، میزان ترافیک، عرض و جهت معابر به همراه شرابط جوی و اقلیمی نقش اساسی در آلودگی هوای شهر دارند. در تحقیق حاضر، برای تحلیل تاثیر جهت‌گیری معابر و جهت و شدت باد بر پراکنش آلاینده‌های هوا از داده‌های آماری ایستگاه ژئوفیزیک در بازه زمانی 20 ساله (1991-2010) و مدل خردمقیاس Envi-met استفاده شد و پراکنش آلودگی ها در ناحیه 1 و 2 منطقه 6 شهرداری تهران در دو بازه زمانی زمستان و تابستان (ژانویه و جولای) و در سه مقطع از روز (صبح، ظهر و عصر) شبیه‌سازی شد. نتایج نشان داد که در هر دو فصل سال، جهت خیابان‌ها و معابر نقش موثری در تجمع یا پراکنش آلاینده‌ها دارند به طوری‌که تراکم آلودگی در خیابان‌هایی که در ساعات مختلف روز عمود بر جهت وزش باد غالب هستند بیشتر است. بر اساس نتایج، غلظت آلاینده‌ها در خیابان‌های اصلی محدوده مورد مطالعه با جهت آنها ارتباط معناداری نشان می‌دهد. در خیابان‌هایی که تحت بادهای شمالی هستند غلظت آلاینده ها متوسط، در خیابان‌های با استیلای باد جنوبی غلظت‌ها زیاد و در خیابانهای با جهت جنوب غربی غلظتها کم است. بنابراین در نظر گرفتن شرایط اقلیمی (به ویژه باد) در طراحی معابر شهری می تواند در بهبود کیفیت هوای شهر موثر باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Modeling the Effect of Street Orientation on the Air Pollution Dispersion (District Six of Tehran Municipality)

نویسندگان [English]

  • Mostafa Karimi 1
  • Samaneh Khosnavaz 2
  • Aliakbar Shamsipour 3
  • Masoumeh Moghbel 4
1 Assistant Professor, Department of Physical Geography, Faculty of Geography, University of Tehran
2 M.A. graduated of Climatology, Department of Physical Geography, Faculty of Geography,, University of Tehran
3 Assistant Professor in University of Tehran
4 Assistant Professor Department of Physical Geography, Faculty of Geography, University of Tehran
چکیده [English]

Due to the growth of urbanization and the increase in the urban population, the problems and problems of them are even more pronounced. One of the most important issues in the urban area is the quality and pollution of the air. Tehran, as the capital and the largest city in Iran, every year, it is repeatedly confronted with the occurrence of unhealthy days. In addition to the shape and topography of the Tehran, the density and height of the buildings, traffic volume, width and direction of the passages, associated with atmospheric and climatic conditions, play a major role in the air pollution of the city. To this end, in order to investigate the effect of the orientation of the paths and the wind speed on the distribution of air pollutants, the meteorological data from geophysic weather station were used in a 20 years statistical period (1991-2010) and pollutants dispersion were simulated using the Envi-met micro-scale model at two areas (1&2) in district six of Tehran Municipality during winter and summer (July and January) and in the three time intervals of the day (morning, midday, afternoon). The results illustrated that in both seasons, streets and passages orientation play an important role in the accumulation or distribution of pollutants, so that density of pollutants is higher in the streets that are perpendicular to prevailing wind direction. Accordingly, concentrations of pollutants in the main streets of the studied area showed a significant relationship with their direction. In streets with northern prevailing winds pollutants concentration were moderate, while in streets with southern and southern-western wind direction, there were the highest and lowest amount of pollutants concentration, respectively. Therefore, considering the climate conditions (especially wind) in urban design, it can be effective in improving the air quality of the city.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Air Pollution
  • Streets Orientation
  • Wind Speed/Direction
  • Tehran
  • Envi-met Model