به کارگیری روش نظریه مبنایی برساخت‌گرا در پژوهش‌های برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

مدرس گروه شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.

چکیده

چارچوب فرایند پژوهش برنامه­ریزی برای به کارگیری روش نظریه مبنایی برساخت­گرا، پیوستار عناصر هستی­شناسی، معرفت­شناسی، روش­شناسی و روش را چگونه تعریف می­کند؟ این مقاله با هدف تمهید پایه­ منطقی برای کاربرد روش نظریه مبنایی برساخت­گرا در مطالعات برنامه­ریزی شهری و منطقه­ای به نگارش درآمده است. نظریه مبنایی با قرار گرفتن در چارچوب رهیافت اِمیک در پژوهش­های برنامه­ریزی، آن­ را از نقطه­نظر مشارکت کننده توصیف کرده و دیدگاهی از این که مشارکت­کنندگان چگونه آن­ را به مثابه امری واقعی و معنادار درک و قبول می­کنند، تولید می­کند. با تشخیص اهمیت داستان­ها و روایت­های عاملان درگیر در فرایندهای برنامه­ریزی، رمزگشایی از ارزش­های زیرکار و ادراکات مشترک در کاربست­های برنامه­ریزی ممکن می­شود. در این روش رویکرد پژوهشگر صراحتاً مبتنی بر این فرض است که هر گونه تفسیر نظری، یک تصویر تفسیری از جهان مورد مطالعه را پیشنهاد می­دهد نه یک تصویر دقیق از آن. در همین راستا، کاربست این روش مطابق با فرایند پیشنهادی چارمز توصیف و تحلیل شده است. داده­های تحلیل عناصر ذهنی پژوهش­شوندگان به واسطه روش مصاحبه­های عمیق نیمه_ساختار­ یافته فراهم شده و پس از انجام مراحل پیش کدگذاری اعم از گردآوری داده­ها و پیاده­سازی آنها­، مرحله تحلیل داده­ها و طیف­های سه­گانه کدگذاری( کدگذاری اولیه، کدگذاری متمرکز و  کدگذاری نظری) تشریح شده­اند.  افزون بر آن، فرایندهای انگاشت­پردازی نظریه مبنایی برساخت­گرا با به کار بردن یادداشت­نگاری و اشباع نظری نیز مورد تأکید قرار گرفته­اند. شناخت این رویکرد در میان سایر رویکردهای نظریه مبنایی و فرایند متواتر قابل کاربرد آن در پژوهش­های برنامه­ریزی به واسطه روش توصیفی_تحلیلی برخاسته از مطالعات گسترده نظری و تجربه عملی به ­کارگیری این فرایند با روش پیمایشی بوده است.این مهم در انتظام برنامه­ریزی شهری و منطقه­ای در ردیابی درک برنامه­ریزان از برآمدهای برنامه­ریزی، محیط برنامه­ریزی و بستر اجتماعی و نیز با توجه به ماهیت مکان­مند نظریه برنامه­ریزی، در عمل­آوری نظریه برنامه­ریزی محتوایی و میانی مرتبط با موقعیت خاص قابلیت کاربرد دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Constructivist Grounded Theory Method Application in Urban and Regional Planning Researches

نویسنده [English]

  • pouya Joudi
. Lecturer, Architecture and Urbanism faculty, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
Alemu, G., Stevens, B., Ross, P., & Chandler, J. (2015). The Use of a Constructivist Grounded Theory Method to Explore the Role of Socially-Constructed Metadata (Web 2.0) Approaches. Qualitative and Quantitative Methods in Libraries, 4, 517-540.
Avruch, K. (2002). Culture and conflict resolution, Washington, DC, United States Institute of Peace.
Birks, M. & Mills, J. (2015), Grounded Theory: A Practical Guide, (translated by Arabi, B. & Baneshi, E.), Tehran: Cultural Research Bureau. [in Persian]
Bourdieu, P. (2000). Pascalian Meditations. Polity Press: Cambridge.
Bowen, G. (2006). Grounded theory and sensitizing concepts. International Journal of Qualitative Methods, 5(3).
Bryant, A., & Charmaz, K.C. (Eds.). (2007). The SAGE Handbook of Grounded Theory. Sage Publications, Los Angeles, CA.
Burr, V. (2016). Social Constructivism, 2nd, ed., (translated by Salehi, A.), Tehran: Ney Press. [in Persian]
Charmaz, K. (2002). Qualitative interviewing and grounded theory analysis. In J. F. Gubrium & J. A. Holstein (Eds.), Handbook of interview research: context and method (pp. 675-94). Thousand Oaks, CA: Sage.
Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. Wiltshire: Sage Publication.
Charmaz, K. (2014). Constructing Grounded theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis 2ed. Los Angeles: Sage.
Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Creswell, J. (2007). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing among five approaches. Thousand Oaks: Sage Publications.
Creswell, J.W. & Clark, V.L. (2016), Mixed Methods Research, (translated by Kiamanesh, A.R & Saraei, J.), Tehran: Ayeezh Press. [in Persian]
Denzin, N., & Lincoln, Y. (2005). The Sage Handbook of Qualitative Research (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Dey, I. (1999). Grounding grounded theory: Guidelines for qualitative inquiry. London: Academic Press.
Edley, N. (2001). Unravelling social constructionism. Theory and Psychology, 2(3), 433-441.
Farasatkhah, M. (2017), Qualitative Research Method in Social Science –with focus on Grounded Theory, Tehran: Agah Press. [in Persian]
Gaber, J., Gaber, S., (2007). Qualitative Analysis for Planning & Policy: Beyond the numbers. Chicago: APA Planners Press.
Gall, M. & Borg, W. (1989), Educational research: an introduction, New York: Longman.
Gehrels, S. (2013). Grounded theory application in doctorate research. Research in Hospitality Management, 3(1), 19–25. doi:10.2989/RHM.2013.3.1.3.1216
Gergen, K. (1985). the social constructionist movement in modern social psychology. American Psychologist, 40(3), 266-275.
Glaser, B. (2007). Doing formal grounded theory: A proposal. Mill Valley: Sociology Press.
Guba, E., & Lincoln, Y. (1998). Competing paradigms in qualitative research. In N. Denzin, & Y. Lincoln, The Landscape of Qualitative Research. Thousand Oaks, CA: Sage.
Heacocka, E., & Hollanderb, J., (2011). A grounded theory approach to development suitability analysis, Landscape and Urban Planning, 100: 109–116, doi:10.1016/j.landurbplan.2010.12.001.
Hoch, C.E. (Ed.). (2000). The Practice of Local Government Planning, third ed. Washington, DC: International City/County Management Association.
Holton, J. (2007). Coding process and its challenges. In A. Bryant, & K. Charmaz, Handbook of Grounded Theory (pp. 265-290). Los Angeles: Sage Publications.
Hooman, H. (2007), Practical Guidance of Qualitative Research, Tehran: Samt Press. [in Persian]
Jorgensen, M. & Philips, M. (2015), Discourse Analysis as Theory and Method, (translated by Jalili, H.), Tehran: Ney Press. [in Persian]
Joudi, P. (2019), Institutional behavior of planners in the planning discourse of Tehran metropolis, PhD thesis, Shahid Beheshti University of Tehran. [in Persian]
Kempster, S., & Parry, K. (2014). Critical realism and grounded theory. In P. K. Edwards, J. O’Mahoney, & S. Vincent (Eds.), Studying organizations using critical realism: A practical guide (pp. 86–108). Oxford, England: Oxford University Press.
 Klotz, A. & Linch, S. (2018), Strategies for Research in Constructivist International Relations, (translated by Salimi, H.), Tehran: Ney Press. [in Persian]
Lee, F. S. (2016). Critical realism, method of grounded theory, and theory construction. In F. S. Lee & B. Cronin (Eds.), Handbook of research methods and applications in heterodox economics (pp. 35–53). Cheltenham, England: Edward Elgar.
Miles, M., & Huberman, A. (1994). Qualitative data analysis. Thousand Oaks: Sage.
Othengrafen, F. (2012). Uncovering the Unconscious Dimensions of planning: Using Cultures as a Tool to Analyse Spatial Planning Practices. Burlington: Ashgate.
Potter, J. (1996). Discourse Analysis and constructionist approaches: Theoretical background. In J.T.E Richardson (Ed.) Handbook of Qualitative Research Methods for Psychology and the Social Science. Leicester: BPS Books.
Saldana. J. (2016), The Coding manual for qualitative researchers, (translated by Giviyan, A.), Tehran: Elmi va Farhangi Press. [in Persian]
Schwandt, T. (1998). Constructivist, interpretivist approaches to human inquiry. In N. Denzin, & Y. Lincoln, The Landscape of Qualitative Research. Thousand Oaks, CA: Sage.
Strauss, A. & Corbin, J. (2015). Basics of Qualitative Research Grounded Theory-Procedures & Techniques, (translated by Mohammadi, B.), Tehran: Institute of Humanities and Cultural Studies. [in Persian]
Timonen, V., & Foley, G., and Colon, C. (2018) Challenges When Using Grounded Theory: A Pragmatic Introduction to Doing GT Research, International Journal of Qualitative Methods. Volume 17: 1–10, DOI: 10.1177/1609406918758086.