ارزیابی اثرات پس از اجرای پروژه‌های محرک توسعه در سطح محله‌های شهری: نمونه مطالعاتی، محله گودال مصلی، شهر یزد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد شهرسازی

چکیده

توسعه شهری با رویکرد توسعه محله‌های درونی، سعی در بازگرداندن حیات شهری به بافت‌های رو به زوال در شهرها دارد. به منظور تسهیل این روند، برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌های محرک توسعه به عنوان یکی از سیاست‌های به کار گرفته شده در جهت بازآفرینی محله‌های شهری و فراهم کردن بسترهای لازم برای حضور ساکنان و توجه به ابعاد مختلف توسعه، مورد توجه قرار گرفته است. در فرایند بازآفرینی شهری، از مرحله تشخیص مسئله تا اجرای پروژه‌ها و بازنگری برنامه، پی‌ریزی و تقویت تصمیم-سازی‌ها از طریق ارزیابی امکان‌پذیر می‌شود. در این راستا، مقاله حاضر با تدوین شاخص‌های تحرک و توسعه، تلاش کرده است تا به یک ساختار مناسب و قابل تعمیم برای ارزیابی پس از اجرای پروژه‌های محرک توسعه در سطح محله دست یافته و اثرات یک نمونه از این پروژه‌ها را در محله گودال مصلی در بافت تاریخی شهر یزد مورد ارزیابی قرار می ‌دهد. پس از استخراج شاخص‌های ارزیابی در ارتباط با بازآفرینی محله‌های شهری و پروژه‌های محرک توسعه از متون معتبر جهانی و تجارب عملی، تحلیل داده‌های ثانویه مربوط به بلوک‌های شهری محله گودال مصلی در محیط نرم‌افزار SPSS21 انجام شده و نتایج نهایی به دست آمده است. به عنوان روش تحقیق در این مقاله، از روش Regression Analysis برای تحلیل اثرات هر شاخص بر هر عامل و از ماتریس ارزیابی اثرات لئوپولد ـ مخدوم برای ارزیابی پس از اجرای پروژه استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد پروژه دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد به طور متوسط و به ترتیب بر بعد کالبدی، سپس بر بعد سکونتی و نهایتاً بر بعد فعالیتی در سطح محله گودال مصلی اثرات محسوس داشته و این پروژه با ارائه گزینه‌های اصلاحی به عنوان یک محرک توسعه با اثرات مثبت، قابل تأیید است. همچنین، نتایج حاکی از بیشترین ارتباط میان شاخص میزان بومیت با شأن سکونتی بافت، شاخص میزان دسترسی به خدمات با وضعیت محیط مسکونی، شاخص‌های میزان جمعیت در سن فعالیت و درصد فعالیت کاربری‌های تجاری با وضعیت فعالیتی و اقتصادی محله بوده و درصد ابنیه نوساز، میزان تراکم جمعیت، میزان اداری بودن و پایداری ابنیه بر تحرک و توسعه کالبدی محله مؤثر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A post-implementation assessment of flagship developments impacts on urban neighborhoods: Case study, of Godal- Mosalla neighborhood, Yazd city, Iran

نویسندگان [English]

  • Mohammad Mehdi Azizi 1
  • Bahare Bahra 2
1 Professor, School of Urban Planning, College of Fine Arts, University of Tehran
2 M.S., Urban Planning
چکیده [English]

Abstract: Urban development with the development of inner neighborhoods is an attempt to restore urban life to the deteriorated areas of cities. In order to facilitate this process, planning and implementation of flagship development has been considered as one of the policies used to urban neighborhoods regeneration and provide the necessary basis for the residents and attention to different dimensions of development. Regeneration of historical and deteriorated areas of cities has been noted in recent urban planning literature worldwide. Inefficiency is a distinguished problem in historical and deteriorated urban areas where the possibility of updating and spontaneous changing has disappeared. Similar to many other countries, current process of extension of urban deteriorated area in Iran indicates that problems will be complicated, if we do not apply any precautionary measures, suitable policies, planning and action plans. In this regard, one solution has been implementation of flagship developments. One of the main objectives of flagship developments is to achieve urban regeneration goals; an approach that is used as a comprehensive strategy for applying some positive changes in one place that have signs of deterioration. It considers quality improvement, with integrated goals of economic, social and physical topics. This strategy is used in order to improve a place that is in the process of decaying and deteriorating, but advocators of flagship development have unanimity in this subject, which one zone of urban won't achieve regeneration without such projects; Because, flagship developments caused a series of reactions that will be finished to regeneration of urban fabric. On the other hand, it is not true that we hope to achieve development in the vast area of urban just by relying on this project because many projects in all around the world could not achieve their main goal that was regenerating a decaying fabric. Since Throughout the urban regeneration process, from the stage of problem identification to implementation of projects and the review of the decision-making process, it is possible through evaluation; therefore, the present study, with the elaboration of mobility and development indicators, has developed into an appropriate and generalizable structure for assessing the impact of flagship development and catalyst projects after implementation at the neighborhood level. It evaluates the effects of an example of these projects in the Gudal Mosalla neighborhood in the historical city of Yazd. After finding 25 evaluation indicators related to urban regeneration and flagship development from valid world literature and practical experiences and analysis of secondary data on 93 urban blocks of the Godal Mosalla neighborhood in SPSS21 software, the final results were obtained. As a research method in this study, the method of regression analysis was used to analyze the effects of each index on each factor and the matrix of impact assessment that named Leopold – Makhdoom was used to evaluation after the implementation of the flagship development and the neighborhood regeneration. The research findings show that the project of the Faculty of Arts and Architecture of Yazd has some effects on the physical parameter, then the residential parameter and eventually on the activity parameter at the level of the Godal Mosalla neighborhood and this project can be verified by providing corrective options as a positive flagship development.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flagship development
  • Urban regeneration
  • assessment
  • Regression analysis
  • Godal Mosalla neighborhood