نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

سکونتگاه های غیررسمی یکی از تبعات شهرنشینی سریع است که عمدتا مهاجرین روستایی و تهیدستان شهری را در خود جای داده‌ و بدون مجوز و خارج از برنامه ریزی رسمی و قانون توسعه شهری در درون یا خارج از محدوده شهرها شکل می گیرند. این نوع سکونتگاه‌ها نتیجه ناکارآمدی نظام تامین مسکن شهری است که در امتداد رشد کنترل نشده آن و عدم ثبات اقتصادی بازار مسکن رخ می دهد. این پژوهش بر سیاست مسکن اندک‌افزا به مثابه فرآیندی جهت بهسازی کالبدی مسکن در سکونتگاه های غیررسمی در شهر چابهار تأکید دارد و می تواند برای بهبود کیفیت فضایی- کالبدی زاغه ها و ادغام آن با مناطق رسمی شهری مورد استفاده قرار گیرد. رویکردی است در جهت تطبیق سیاست مسکن این نوع بافت و محلات با محدودیت‌ها و قیود تامین منابع مالی و شرایط اقتصادی ساکنین. در الگوی پیشنهادی به حفظ ساختارهای حائز اهمیت مردمان محدوده پژوهش توجه جدی شده است. تاکید بر حفظ ساختار فضایی ساکنین که منطبق بر فرهنگ سکونت جامعه مخاطب طرح است و از الگوهای فعالیتی حیات روزمره ایشان طبعیت می‌کند از اهداف پژوهش پیش روست. نتایج تحقیق نشان می دهد که با بهره گیری از مسکن اندک‌افزا و رویکردهای مرتبط با آن: افراز، تجمیع و تکمیل فضایی، می توان به مدلی مطلوب و بهینه دست پیدا کرد که در آن استراتژی عمودی از بالا به پایین و بی توجه به ساکنین جای خود را به شکل همدلانه‌تری از توسعه داده است. روش پژوهش با درگیری فعال محقق در میدان تحقیق و مصاحبه‌های عمیق با ساکنین همراه بوده تا شیوه برآمده از تجربه زیسته آنها شناسایی و در ارائه الگو استفاده گردد. طراح در این فرآیند عمدتا نقش پیش ران یا کاتالیزور را خواهد داشت و نه فراتر. طراح قرار است صرفا تسهیلگر باشد؛ و در ادامه خود ساکنین می توانند تصمیم به افراز، تجمیع یا تکمیل درون واحدهای سکونتی خود را بگیرند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Incremental housing as a strategy in upgrading housing in informal settlements; Chabahar as the case study

نویسندگان [English]

  • Alireza Nazarnia 1
  • Leila Zare 2
  • Fariborz Dolatabadi 2

1 Department of architecture, College of art and architecture, West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

2 Department of architecture, College of art and architecture, West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Informal settlement, as a result of rapid urbanization, created in or outside of formal and illegal skirts of cities. These areas are mostly settlement of rural migrants or poor urban dwellers. Inefficiency in housing supply system and instability the economic aspect of housing in market of cities are main causes in creation of informal settlements. This research insists on the strategy of incremental housing as a process in physical improvement of Chabahar informal settlements. Also, resulted in living quality upgrading in informal settlements and consequently, mixture with formal area of a city. In the resulted model for residents, besides enhancement in physical aspects, maintaining spatial structure is highlighted. It means compatibility of replaced plans with the culture of living among the residents. All these features beside the limits of the residents economic. The results show with the use of incremental housing and its varieties: subdivision, aggregation, and expansion, a decent model can be achieved. This model instead of an upside to downside type of development has a more cooperative nature. The incremental approach is based on people participating in the process of making their own houses; with regard to their type of social network and cultural habits. Research method is connected with an active attendance of researcher in the research area, and observing the inhabitants experiences. With regard to the all afore-mentioned facts, in this strategy designer has a facilitating role not more. Form one step to the end, the residents themselves decide how to subdivide, aggregate or complete the inner spaces. Thus, a sympathetically method of creating occurs among the target community.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Informal settlement
  • incremental housing
  • Kampan
  • Chabahar