تدوین چارچوب مفهومی از خوانش نام و پیام مکان ‏در ارتباط با ماهیت و ظرفیت مکان (مطالعه موردی: مکان های شهری اردبیل)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران، دانشکده هنرهای زیبا، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس تهران

3 معماری منظر، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

چکیده

        خوانش نام مکان در متن شهر به ­مثابه یکی از ریشه­ های هویتی آن قادر است به شناخت طبع و طعم فضا و مکان از خلال بازاندیشی ارتباط آن با تمناها و نیازهای زمینه ­ای و زمانه­ ای بپردازد. به­ محض شنیدن این نام است که تصویری از کلیت و پیکره مکان در ذهن شکل می­ گیرد. ارتباط بین نام یک مکان با محیط طبیعی و مصنوع می تواند همان ارتباط اجزای فرمی و محتوایی آن مکان مفروض شود. وقتی که نام‏‏ های نخستین (قدیمی) شهر، محله، گذر و یا مکان خاصی از یک شهر به میان می‏آید، در ذهن شهروند آن مکان با ویژگی‏ های منحصر به فردش تداعی می‏ گردد. ممکن است مدت­ ها از تخریب کالبدی مکانی بگذرد اما همچنان نام آن در ذهنیت باقی مانده و بر کیفیت، مفهوم و صفت مکان یا روحیات و ذوقیات ساکنان آن اشاره داشته باشد. انطباق یا عدم انطباق نام مکان با عینیت و صفت موجود آن، می‌تواند عیار بارزی در شفافیت و خوانایی و یا بحران آن تلقی شود. اما در فرایند توسعه شهری معاصر، مسئله ابعاد هویتی، کیفیتی و ذهنیتی نام ­ها نادیده گرفته می ­شود. حوزه مطالعات شهری ارتباط عوامل عینی_ذهنی و معنایی_کالبدی نام­ های مکانی را در امر طراحی شهری و منظر یا مهم نمی ­داند یا قادر به ­حساب آوردنش نیست. هدف این مقاله بازشناخت اهمیت این ارتباط و نحوه تکوین فضاها و مکان­ های شهری با نام‏ گذاری‏ های آنهاست و بر توضیح نحوه بازتاب آن و نیروهای آن بر چشم ­­انداز مکان ­شهری متمرکز است. نمونه پژوهش، شهر اردبیل و بافت تاریخی آن است که کاوش آن به­ دلیل برجستگی تاریخی_فرهنگی اردبیل و قدمت بیش از سی قرن آن اهمیت شایانی دارد. اکثر محلات و گذرهای قدیمی در بافت‏ تاریخی شهر حتی امروزه واجد نام‏ های تاریخی و رایج آن روزگار است. در تدوین ادبیات و چارچوب نظری، از اسناد و متون داخلی و خارجی به روش تحقیق توصیفی_تحلیلی برای استخراج و دسته­ بندی مشخصه ­ها استفاده شد. شناسایی نام‏ های نخستین مکان‏ ها، بیشتر بر مبنای آثار روشنفکری، نقشه ‏ها، تصاویر، نقاشی و گراوور به همراه برداشت ‏های میدانی و مصاحبه صورت گرفت. پژوهش نشان می ‏دهد عوامل مختلف سیاسی، تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی در نام‏ گذاری سنتی مکان‏ های مختلف شهری و به خصوص شهر اردبیل نقش عمده ‏ای داشته‏ و رنگ و وزن بیشتری را به مقدس بودن، سیاسی و بازرگانی بودن این شهر می­ دهند. به ­نظر می ­رسد نام­ ها استعاره از بازنمایی همان چیزهایی هستند که در چشم ­انداز، ظرفیت و ذهنیت شهر بوده و هست و یا می ­تواند باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Towards a conceptual framework of place name and message reader in association with its nature and capacity, Case Study: the city of Ardabil

نویسندگان [English]

  • Firouz Armoun 1
  • seyyed yahya KH 2
  • E K 3
1 Urbanism, Fineaarts Faculty, University of Tehran, Tehram, Iran.
چکیده [English]

Place names, as identity roots of those places, are able to convey the nature and flavor of the place and space through reconsidering its connection with the contextual and temporal needs. As soon as the name is heard, an image of its wholeness and figure is shaped in our mind. The connection between a place’s name and the natural or build environment can be the same connection between the formal and conceptual components. When the original name of a city, neighborhood, alley or a specific place is mentioned, it will be illustrated with its unique characteristics in one’s mind. A place could be physically destroyed for a long time, but its name may stay in the minds of people and recall the quality, concept and feature of the place and its inhabitant’s mood and taste. Whether or not a place’s name is consistent with its objective reality and existing attributes can be considered as a significant measure of transparency and readability. However, the identity, quality and subjective dimensions of names are ignored in contemporary urban developments. Urban studies do not address the connection between the objective-subjective and semantic-physical factors of place names in the urban and landscape design. The purpose of this paper is to recognize the importance of connection between urban areas and places and their naming. It focuses on explaining its reflection and its force on the urban place’s perspective. The case study is Ardabil city and its historical fabric. It is of utmost importance to investigate this matter due to the historical-cultural eminence of Ardabil with more than 30 centuries of history. Most of the old neighborhoods and alleys in the historical fabric of the city have historical names, in a way that the old passages of the city are still called by the same historical names. This study is in need of credible documents and sources. The research method in this study is the mixed approach. To identify the original names of the places, the descriptive-analytic research method was used, which is based on documentation (texts, maps, images) along with field studies. The research results showed that political, economic, social, cultural and environmental factors had significant effects on traditional naming of urban places, especially in Ardabil. In addition, in some cases, the physical form and soul of a place is determined by its formation process. Such processes give more weight and color to the holiness of the city and its political and commercial dimensions. It seems that the names are metaphors representing the same things that were, are or could be in the city’s landscape, capacity and subjectivity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ardabil
  • Capacity of place name
  • Historical place memory
  • Place name readings (Toponymy)
  • Place roles /forces
  • A.L.P. Consulting Engineers, (1983). Detailed Planning of Ardabil, the Ministry of Building and Urban Planning, East Azerbaijan Province, Tehran. [In Persian]
  • Ahari, Z., (2015). Recognition of Secondary Structure of Iranian Cities in Qajar Period. Honar-Ha-Ye-Ziba: Architcture & Urbanism, 20(2), 23-34. Tehran. [In Persian]
  • Ahmadi, B., (1995). The Truth and Beauty, Lessons of Art Philosophy, Markaz Publishing, First Printing, Tehran. [In Persian]
  • Alderman, D.H. & Inwood, J. (2013), Street Naming and the Politics of Belonging: Spatial Injustices in the Toponymic Commemoration of Martin Luther King Jr. Tennessee, Knoxville, Tn 37996, Usa, Jinwood@Utk.Edu. Routledge
  • Amid, H., (2010), Amid Dictionary, www.dictionary.abadis.ir, [In Persian].
  • Amiri, P., (2005). In Search of Urban Idenity of Ardabil, the Ministry of Housing & Urban Development, Tehran. [In Persian]
  • Appleyard, D (1969), Why Buidings Are Known: A Predictive Tools for Architects and Planners, In Environment and Behavior, Http://Eab.Sagepub.Com/Content/1/2/131. No.1, Pp131-156, Accessed At 6 October 2013.
  • Appleyard, D. (1970), Styles And Methods Of Structuring A City, In Environment And Behavior, Vol. 2 No.1, Pp 100-117.
  • Ayanovna, N. Lyazzat (2013), The Role Of Old Turkic Place Names In Teaching History, 2014, Published By Elsevier Ltd. This Is An Open Access Article Under The Cc By-Nc-Nd License.
  • Bayat, K., (1991). Academy and Changing Geographic Names in Iran, Nashr-e Danesh, No 63, Tehran. [In Persian]
  • Bolboli, R., (2006). Mourning In Ardabil, Vol (1), Navid-e Eslaam Publishing Office, Ardabil. [In Persian]
  • Canter, D. (1977), The Psychology Of Place, The Architectural Press, London.
  • Dovey, K. (2008), Framing Places. Mediating Power in Built Form, 2nd Edition, London: Routledge, 2008.
  • Fagúndez, J. & Izco, J. (2016), Diversity Patterns Of Plant Place Names Reveal Connections With Environmental And Social Factors. Applied Geography 74 (2016) 23 -29
  • Fakouhi, N. (2003). Urban Anthropology, Ney Publications, Tehran. [In Persian]
  • Guyot, S. Seethal C. (2007) Identity Of Place, Places Of Identities, Change Of Place Names In Post-Apartheid South Africa. The South African Geographical Journal.
  • Helleland, B. (2002) The Social And Cultural Value Of Place Names. Eighth United Nations Conference on the Standardization of Geographical Names. Toponymic Education and Practice Ond International Cooperation. Norway, University Of Oslo. E/Conf.94/Crp.106.
  • Kasravi, A., (1931). Knowing the Name of Cities and Villages, Journal of Arman, No. 8, www.ensani.ir, [In Persian].
  • Khatami, S.Y. (2011). Urban Design in a Cultural landscape (Case study: Ardabil Mourning path), Master's thesis, Iran University of Science and Technology, Tehran. [In Persian]
  • Light, D. & Young, C (2014), Toponymy as Commodity: Exploring the Economic Dimensions Of Urban Place Names, 2014 Urban Research Publications Limited.
  • Lynch, K., (1960). The Image of the City. Cambridge, Mass: MIT Press.
  • Lynch, k., (1981). A Theory of Good City Form, Vol. 11, Cambridge, MA: MIT Press.
  • Mirmohammadi, H., (1997). The Influence of Islamic Culture on the Names of the Provinces, Meskaat, No. 57, Mashhad. [In Persian].
  • Najmi, Sh., (2006). Khorshid in Geographic Names of Iran, Journal of History, No. 2, Islamic Azad University, Bojnourd. [In Persian].
  • NN., (1992). The Contribution of Geographical Names to the Preservation of Cultural Heritage. [In Persian]
  • Pakzad, J., (2009). An Intellectual History of Urbanism (3), from space to palce, Tehran: New City Development Corporation. [In Persian]
  • Pakzad, J., (2011). History of Iranian city: From the Beginning to the Qajar Period, Uranushahr Publication, First Edition, Tehran. [In Persian]
  • Papoli Yazdi, M., (1994). The Naming of Streets and Alleys in Yesterday and Today Tehran, Geographical Research, No 33, Esfahan. [In Persian]
  • Relph, E. (1976), Place and Placelessness, London, Pion Limited.
  • Rezazadeh Ardabili, M., Peiyghami, L., (2009). A Solution for Desigining the Interventions in Historical Areas Based on Studying the Historical (Case Study: Ardabil). Honar-Ha-Ye-Ziba: Architecture & Urbanism, 1(38), 73-84. [In Persian]
  • Safari, B., (1971). Ardabil in Historical Path (1, 2, 3), Bahman Publications, Tehran. [In Persian]
  • Sweeney, S. & Et Al (2007). ”Using Place Names To Interpret Former floodplain Connectivity In The Morava River, Czech Republic”, Landscape Ecol. 22:1007–1018, Springer Science+Business Media B.V. 2007, Published Online: 12 April 2007.
  • Sylvain G, Seethal, C. (2007) Identity Of Place, Places Of Identities, Change Of Place Names In Post-Apartheid South Africa. The South African Geographical Journal, 2007, 89 (1), Pp.55-63.
  • Www.Vajehyab.Com