ارزیابی ابعاد و راهبردهای شهر شاد در محلات مشهد (مطالعه موردی: محله طبرسی در بافت قدیمی و محله فارغ‌التحصیلان در بافت جدید)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده شهرسازی ،پردیس هنرهای زیبا دانشگاه تهران،ایران

2 کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

3 کارشناسی ارشدبرنامه ریزی شهری،دانشکده معماری و شهرسازی،دانشگاه هنرتهران

چکیده

توجه به شادی و ابعاد راهبردی آن، نقش اساسی در مطلوبیت کیفیت محیطی محلات شهری دارد که امروزه عدم توجه به آن، یکی از چالش‌های پیش رو شهرها به ویژه کلانشهرهایی نظیر مشهد به عنوان بستر زیست انسان در راه رسیدن به زندگی پایدار شهری است. طی دهه‌های اخیر توسعه‌های جدید و قدیم شکل گرفته در سطح کلانشهر مشهد، محلاتی ایجاد شده‌اند که از سطح کیفی مطلوبی برخوردار نبوده و با مشکلات و معضلات فراوانی نظیر فقدان عرصه های همگانی، ناامنی، نبود زیبایی های بصری، نبود امکانات محلی، تعلق پایین، آلودگی های محیطی، فقدان بسترهای مناسب روابط همسایگی و... روبه رو بوده است که به واقع از میزان شادی و نشاط به عنوان حلقه مفقوده و فراموش شده زندگی شهروندان مشهدی، کاسته و ضرورت طراحی محیطی مناسب و شاد را افزایش داده است. از جمله این محلات در توسعه جدید، محله فارغ‌التحصیلان و در توسعه قدیم، محله طبرسی می باشند . از اینرو هدف مطالعه حاضر، ارزیابی ابعاد و شاخص‌های شادی در دو بافت قدیم و جدید شهر مشهد با خصیصه‌های متفاوت می باشد، تا ضمن شناسایی ابعاد و شاخص‌های شهر شاد به حل مشکلات محلات شهری به روشی اصولی و کارآمد برای حرکت به سوی پایداری بیشتر جوامع محلی دست یافت. مطالعه حاضر از نظر نتایج، کاربردی- توسعه‌ای؛ از نظر فرآیند اجراء بصورت کمی و از نظر هدف توصیفی-تحلیلی با استناد به مطالعات کتابخانه‌ای است و از میان ساکنان محلات طبرسی و فارغ-التحصیلان، 320 نفر به‌صورت تصادفی برای تکمیل پرسشنامه‌ها انتخاب شده‌اند. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از آزمون‌های آماری شامل فریدمن، من-ویتنی، اسپیرمن، کای اسکوئر و ضریب کرامر در نرم افزار SPSS انجام شده است. براساس نتایج بدست آمده از تحلیل، تنها بعد کالبدی در محله فارغ‌التحصیلان (3.22) در بین ابعاد شادی شرایط نسبتا مطلوبی دارد و در سایر ابعاد، هر دو محله شرایط نامطلوبی دارند. همچنین، اختلاف معنی‌داری میان شاخص‌های شادی در محلات قدیم و جدید وجود دارد. از دیگر یافته‌های تحقیق اینست، میانگین رتبه شادی در محله فارغ‌التحصیلان (167.90) بیشتر از محله طبرسی (135.45) است که نشان از شادتر بودن ساکنین محله جدید در مقایسه با محله قدیم دارد، اما تفاوت این دو از نظر شادی زیاد و محسوس نمی‌باشد. شادی با متغیرهای درآمد، مالکیت مسکونی، قومیت، اشتغال، وضعیت تاهل و تعداد اعضای خانوار رابطه مثبت و با سن رابطه منفی و معنی‌دار دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluating the Dimensions and Indicators of the Happy City in Mashhad’s neighborhood (Case study: Tabarsee neighborhood in old texture and Fareq altahsilan in new textures)

نویسندگان [English]

  • Farshad Noorian 1
  • reza ghazi 2
  • seyed sajad abdullahpur Razkenari 3
1 Associate Professor,University of Tehran,Tehran,Iran
2 Master of Urban Planning,College of Fine Arts, University of Tehran
3 Master of Urban Planning,Faculty of Urban Planning and Architecture,University of Art
چکیده [English]

By entering the third millennium, the physical, social, economic and environmental problems caused by urbanization are one of the challenges facing cities, to achieve sustainable urban living, especially metropolitan cities. Urban neighborhoods, as a living environment, should create a passionate and vibrant environment for their inhabitants, which is closely related to the forgotten sense of modern cities, the concept of happiness. However, that feelings of chaos and lack of joy and happiness can be felt by passing the various urban neighborhoods that reflect how citizens live. While a good government in a city will always pursue policies that bring happy results to people of life, to enhance quality of life and sustainability. Therefore, the purpose of this study is to evaluate happiness and joy in two textures with different characteristics in order to understand the status of dimensions and indicators of a happy city for urban management, to be considered in the new design. And moving towards greater sustainability of local communities. For this purpose, comparative comparisons of two neighborhoods have been considered from the old texture (Tabarsee neighborhood) and new texture (Fareq al tahsilan neighborhood) of Mashhad city. The present study is a descriptive-analytic method based on a popular questionnaire. Accordingly, 320 questionnaires were analyzed using SPSS software using Friedman test, Mann-Whitney, Spearman, Chi-square and Cramer coefficient. The results of this study show that among the dimensions of happiness, only the physical dimension of the Fareq al tahsilan neighborhood (new context) is in a favorable condition, which is slightly higher than the average quality. The economic and social dimensions of happiness in both neighborhoods are less than theoretical and inappropriate. According to Friedman's results, there is a significant difference between the indicators of happiness in the old and new neighborhoods. Also, the comparison of the average total rank of indicators in the two neighborhoods indicates that indicators such as access to public transportation, the quality of service, access to open and natural spaces, has the best status of indicators, as well as attention to popular participation in the preparation and implementation of the projects and the amount of participation and the frequency of the problem solving sessions are the lowest rank among the two neighborhoods. On the other hand, the comparison of the happiness of people from life in two textures in the Mann-Whitney test showed that the average happiness rate in the Fareq al tahsilan neighborhood (new texture) is greater than the Tabarsee neighborhood (old texture), but it should be noted that The difference between these two in terms of happiness is not so much and tangible. Also, evaluation of the relationship between variables and indicators with residents' happiness based on chi-square tests, Kramer's coefficient and Spearman's correlation coefficient in two neighborhoods showed that joy and happiness with income variables, ownership of the residential unit, ethnicity, employment, marital status and the number of household members has a positive relationship and has negative relationship with age. Job safety indexes in both neighborhoods on the economic dimension; the level of safety and quality of lighting in the old neighborhood and the access to green space and the quality of the water space in the new neighborhood of the physical dimension; the level of security in the old neighborhood and the participation in native celebrations; Participating in solving problems in the new neighborhood; having the most solidarity with joy and happiness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "happiness"
  • "dimensions and indicators of happy city"
  • "old and new textures"
  • "Tabaresi and Fareq al tahsilan neighborhood of Mashhad city"