مقایسه عوامل مؤثر بر حس تعلق به مکان در محلات جدید و قدیم شهر اردبیل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه معماری/ دانشکده فنی و مهندسی/ دانشگاه محقق اردبیلی/ اردبیل/ ایران

2 استادیار، دانشکده معماری، دانشگاه محقق اردبیلی، گروه آموزشی مهندسی معماری، اردبیل، ایران.

3 کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

حس تعلق به مکان با میزان رضایت و تداوم حضور افراد در یک محله ارتباط مستقیم دارد. عدم شناخت کافی برنامه ریزان و طراحان از ابعاد مؤثر بر حس تعلق و نیز تفاوت و شباهتهای بین عوامل موثر، در محلات مختلف شهری منجر به کاهش همبستگی، مشارکت اجتماعی و نیز کاهش انگیزه ساکنان برای ادامه سکونت می شود. هدف این مقاله، مقایسه عوامل مؤثر بر حس تعلق ساکنان در محلات جدید و قدیمی اردبیل است که می تواند منجر به ارتقای سطح آگاهی از ریشه رفتارهای سکونتی مردم شود. برای دستیابی به این هدف، با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی، مرور ادبیات و انجام مصاحبه، به تهیه پرسشنامه محقق ساخت با 57 سوال اقدام شد. مخاطبین به تعداد 200 نفر با استفاده از فرمول کوکران و از بین ساکنان با سن بیشتر از ١٨ سال در محله های مسکونی شهر اردبیل، به روش خوشه ای و تصادفی انتخاب شدند. 100 پرسشنامه در محلات قدیمی و 100 پرسشنامه نیز در محلات جدید اردبیل پخش و تکمیل شد. در مرحله بعد، تحلیل آماری نتایج حاصل از پرسشنامه ها شامل آزمون تی و همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزار 21 SPSS انجام شد. بر اساس نتایج حاصل، اگرچه احساس تعلق به مکان در محلات قدیمی بیشتر از محلات جدید است، اما عوامل مؤثر بر حس تعلق به مکان در محلات قدیمی، ماهیت متفاوتی در مقایسه با محلات جدید دارد. در محلات قدیمی علاوه بر پیوندهای تاریخی و خانوادگی در افراد، عوامل اجتماعی نسبت به عوامل کالبدی، عامل قوی تر و اثرگذارتری بر سطح رضایتمندی و حس تعلق در ساکنان محله است. با این حال در محلات جدید نیز، به دلیل پرنگ بودن برخی از فاکتورهای بعد کالبدی مانند وجود عناصر طبیعی، فضاهای باز، امکانات تفریحی و موارد مشابه، شاهد سطح مطلوب رضایتمندی ساکنان بودیم. در نتیجه افراد در محلات قدیمی و جدید ابعادی از حس تعلق را بدست می آورند و ابعادی را از دست می دهند که در حالت ایده آل به منظور تجمیع حداکثری عوامل موثر بر حس تعلق به مکان در یک محله، گام اول شناسایی و قیاس عوامل بود که در این مقاله بدان پرداخته شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparing the Effective Factors on the Sense of Place in Old and New neighborhoods in Ardabil

نویسندگان [English]

  • Tohid Hatami Khanghahi 1
  • Vahid Vaziri 2
  • Bahareh Salmanian 3
  • Negin Tajaddini 3
1 Department of Architectural Engineering/ University of Mohaghegh Ardabili/ Ardabil/ Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Architecture, Department of Architecture, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran.
3 Master of Architecture, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده [English]

Abstract
Objectives: Sense of place is directly related to the level of satisfaction and the continued presence of people in a neighborhood. Lack of sufficient understanding of the effective dimensions on sense of place and also the differences and similarities between the effective factors in different urban areas leads to a decrease in residents’ correlation, social participation and motivation of residents to living in their neighborhoods. The purpose of this paper is comparing the effective factors on sense of the place in the new and old neighborhoods of Ardabil.
Methodology: For this purpose, was used of descriptive research method. First, based on reviewing of the literature and field studies, interviewing of residents of the neighborhoods and then analyzing their statements, was extracted a researcher-made questionnaire with 57 questions. The respondents consisted of 200 people were selected by cluster sampling method among inhabitants in the residential neighborhoods of Ardabil by the Cochran formula. 100 questionnaires were distributed in the old neighborhoods and 100 questionnaires were completed in new neighborhoods of Ardabil. In the next step, statistical analysis including Pearson correlation test and t-test were calculated by SPSS 21.
Findings: In old neighborhoods, the residents usually live there from birth or for a long time. Therefore, they are emotionally connected with each other and with their neighborhoods, too. As a result of these historical and family links, residents of the old neighborhoods of Ardebil have more sense of belonging and ownership, and also have more incentive to influence on their neighborhood, participating in different activities, collective and public activities, compatibility with the place, control and social monitoring, and so on. Other factors that increase the sense of place in old neighborhoods are the activity of the neighborhood center as a turning point in the neighborhood and the cultural and religious affiliations and the mosque as a factor in the relationship of individuals with each other, which is weak in new neighborhoods. On the other hand, in the old neighborhoods, we noticed the lack of some elements and factors and need to new places like green spaces and parks, places for the activity of different ages and like this. In new neighborhoods in comparing the old neighborhoods, due to the presence of some effective physical factors such as natural elements, open spaces, facilities and similar cases, were seen the desirable level of satisfaction of residents.

Results: Based on the results, although the sense of belonging to the place in the old neighborhoods is stronger than new neighborhoods, the effective factors on the sense of place in the old neighborhoods have different nature in comparing the new neighborhoods, in other words, in the old neighborhoods, there are some factors are more important and in new neighborhoods, some other factors of sense of place are stronger, which causes the residents satisfaction of each neighborhood. Different residential motivations of people lead to a choice between old and new neighborhoods. As a result, people in the old and new neighborhoods gain some factors of sense of place and lose some others that in the ideal state, in order to aggregate the different effective factors on the sense of place in a neighborhood, the first step was to identify and compare the factors that was mentioned in this paper.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sense of place
  • Old neighborhoods
  • New neighborhoods
  • Ardabil