مقایسه عوامل مؤثر بر حس تعلق به مکان در محلات جدید و قدیم شهر اردبیل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه معماری/ دانشکده فنی و مهندسی/ دانشگاه محقق اردبیلی/ اردبیل/ ایران

2 استادیار، دانشکده معماری، دانشگاه محقق اردبیلی، گروه آموزشی مهندسی معماری، اردبیل، ایران.

3 کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

حس تعلق به مکان با میزان رضایت و تداوم حضور افراد در یک محله ارتباط مستقیم دارد. عدم شناخت کافی برنامه­ریزان و طراحان از ابعاد مؤثر بر حس تعلق و تفاوت و شباهت­های بین عوامل مؤثر در محلات مختلف شهری منجر به کاهش همبستگی، مشارکت اجتماعی و نیز کاهش انگیزه ساکنان برای ادامه سکونت می­شود. هدف این مقاله، مقایسه عوامل مؤثر بر حس تعلق ساکنان در محلات جدید و قدیمی اردبیل است که می­تواند منجر به ارتقای سطح آگاهی از ریشه رفتارهای سکونتی مردم شود. برای دستیابی به این هدف، با استفاده از روش تحلیلی_توصیفی، مرور ادبیات و انجام مصاحبه، به تهیه پرسشنامه محقق ساخت با 57 سئوال اقدام شد. مخاطبان به تعداد 200 نفر با استفاده از فرمول کوکران و از بین ساکنان با سن بیشتر از ١٨ سال در محله­های مسکونی شهر اردبیل، به روش خوشه­ای و تصادفی انتخاب شدند. 100 پرسشنامه در محلات قدیمی و 100 پرسشنامه نیز در محلات جدید اردبیل پخش و تکمیل شد. در مرحله بعد، تحلیل آماری نتایج حاصل از پرسشنامه­ها شامل آزمون تی و همبستگی پیرسون با استفاده از نرم­افزار 21 SPSS انجام شد. براساس نتایج حاصل، اگرچه احساس تعلق به مکان در محلات قدیمی بیشتر از محلات جدید است، اما عوامل مؤثر بر حس تعلق به مکان در محلات قدیمی، ماهیت متفاوتی در مقایسه با محلات جدید دارد. در محلات قدیمی علاوه بر پیوندهای تاریخی و خانوادگی در افراد، عوامل اجتماعی نسبت به عوامل کالبدی، عامل قوی­تر و اثرگذارتری بر سطح رضایت­مندی و حس تعلق در ساکنان محله است. با این حال در محلات جدید نیز به دلیل پررنگ­ بودن برخی از فاکتورهای بعد کالبدی مانند وجود عناصر طبیعی، فضاهای باز، امکانات تفریحی و موارد مشابه، شاهد سطح مطلوب رضایت­مندی ساکنان بودیم. در نتیجه افراد در محلات قدیمی و جدید ابعادی از حس تعلق را به دست می­آورند و ابعادی را از دست می­دهند که در حالت ایده­آل به منظور تجمیع حداکثری عوامل مؤثر بر حس تعلق به مکان در یک محله، گام نخست شناسایی و قیاس عوامل بود که در این مقاله بدان پرداخته شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparing the Effective Factors on the Sense of Place in Old and New neighborhoods in Ardabil

نویسندگان [English]

  • Tohid Hatami Khanghahi 1
  • Vahid Vaziri 2
  • Bahareh Salmanian 3
  • Negin Tajaddini 3
1 Department of Architectural Engineering/ University of Mohaghegh Ardabili/ Ardabil/ Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Architecture, Department of Architecture, Mohaghegh Ardabili University, Ardabil, Iran.
3 Master of Architecture, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

Ahmadi, F., Afshar, A., & Aghalatifi, A. (2014). Factors Influencing a Sense of Belonging in the Regeneration of Noghan Neighborhood in the Residential Fabric Near the Imam Reza Shrine, Journal of Haft Shahr, Vol 4, 47, 48, pp. 70-84. [in Persian]
Aminzadeh Goharrizi, A., & Taghizadeh, M. (2004). New cities: the perfect context for expressing embarrassing values, new cities articles, new culture in urbanization. [in Persian]
Azemati, HR., Rostami, V., & Pourbagher, S. (2017). The Place of Fundamental Human Needs in Housing Developments (Case study: Houses in Ardabil city based on history of the city), Journal of Honarhaye Ziba, Volume 22, Issue 2, pp. 43-50. [in Persian]
Azemati, HR., Rostami, V., & Pourbagher, S. (2018). Comparative Comparison of Historical-based and Social-based Background of Urban Housing Spatial Pattern (Case Study: Ardebil City), Journal of Iranian Architecture and Urbanism, Volume 8, Issue 13, pp. 23-32. [in Persian]
Brocato, ESD. (2006). Place Attachment: Ani Nvesti Gati On Envi Ronments and Out Comes IN A Sevri Ce Contex, Dissertation Proposal Presented to the Faculty of the Graduate School of the University of Texas at Arlington in Partial Fulfillment of the Requirements for the eDegree of Doctor of Philosophy.
Canter, D (1977). The Psychology of Place, Architectural Press, London.
Emami, A., Bazdar, M., Safari, M., & Farahnaki, R. (2018). The Determination of Relationship between Sense of Belonging and its Social Indicators, Case Study: Ziarat Village- Golestan, Journal of Armanshahr, Volume:10 Issue:21, pp. 11-22. [in Persian]
Falahat, MS. (2006). The Concept of Sense of Place and Its Factors, Journal of Honarhaye Ziba, Vol 26. [in Persian]
Frantzeskaki, N., Van Steenbergen, F., & Stedman, RC. (2018). Sense of place and experimentation in urban sustainability transitions: The Resilience Lab in Carnisse, Rotterdam, The Netherlands, Springer: Sustainability Science, 13(4), pp. 1045–1059.
Guthey, GT., Whiteman, G., & Elmes, M. (2014). Place and Sense of Place: Implications for Organizational Studies of Sustainability, Journal of Management Inquiry, Vol 23, Issue 3, pp. 254-265.
Hashemnezhad, H., Heidari, AA., & Mohammad Hoseini, P. (2013). Sense of Place and Place Attachment, International Journal of Architecture and Urban Development, Vol. 3, No. 1, pp. 5-12.
Javan Forouzandeh, A., & Matlabi, GH. (2011). The Concept of Place Attachment and its Elements, Journal of Hoviatshahr, Volume 5, Issue 8, pp. 27-37. [in Persian]
Maghareh, MR., Attarian, K., & Majidi, F. (2013). The Approach to Restoring the Sense of Belonging to the Physical Body of the Traditional Fabric (Case Study of Behbahani Neighborhood of the Old Context of Bushehr), The 8th National Conference on Civil Engineering, Architecture and Sustainable Urban Development of Iran, Tabriz. [in Persian]
Maleki, MR., Parsa, S., Vasigh, B., & Moradi, E. (2015). Sense of Dependency to the Place of Living Based On Gender Differences (Case Study: Ilam City), Journal of Housing and Rural Environment, Vol 33 (148), pp. 99-108. [in Persian]
Meshkini, A., Ghasemi, A., & Hamze nezhad, H. (2015). The Evaluation of the Residents Sense of Attachment to Place in the New Towns (Case Study: Hashtgerd New Town), Journal of Geographic Space, 14(48), 41-56. [in Persian]
Pirbabaei, MT., & Sajadzadeh, H. (2011). Group belonging to Place, Realization of Social Residence, in Traditional Neighborhood, Journal of Bagh-e Nazar, Volume 8, Issue 16, pp. 17-28. [in Persian]
Rahnama, MR., & Razavi, MM. (2012). an Study of Sense of place Effect on Social Capital and Participation in Mashhad’s Neighborhoods, Journal of Honarhaye Ziba, Vol 17(2), pp. 29-36. [in Persian]
Relf, E (1976). place and placelessness, London, poin.
Saraei, MH., Ashnooi, A., & Rusta, M. (2016). Evaluation of spatial indices belong to old texture residents of the city of Kashan, Journal of Gheography and Environmental Planning, Vol 67(2), pp. 18-34. [in Persian]
Sarmast, B., & Motevaseli, MM. (2010). Investigating and Analyzing the Role of City Scale on the Sense of Place (Tehran Case Study), Journal of Urban Management, Vol 26, 146, pp. 133. [in Persian]
Siavash pour, B., Shadlou Jahromi, M., & Molaei Rameshe, Z. (2014). Dimensions of Sense of Place, with Emphasis on Physical, Social and Emotional Factors (Perception and Cognition), 6th Urban Design and Management Conference. [in Persian]
Steele, F. (1981). The sense of place, CBI publishing company, Boston.
Ujang, N., & Zakariya, Kh. (2015). The Notion of Place, Place Meaning and Identity in Urban Regeneration, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 170, pp. 709 – 717.
Varesi, HR., Amel Bafande, M., & Mohammadzadeh, M. (2010). Investigating and Analyzing the Components of Urban Identity and Its Relationship to the Residence of New Towns (Case Study: Golbahar City), Journal of Urban Research and Planning, Vol 2, pp. 17-36. [in Persian]
Zanganeh, Y., Hosein abaadi, S., Roshandel, T., & Nabi pour, R. (2014). The Effect of Sence of Place and Social Capital on the Participatory Improvement of old neighborhoods (case study of Sabzevar neighborhoods), Journal of Research and Urban Planning, Volume 5, Issue 19,  Page 111-128. [in Persian]