تبیین مدل ارتباطی دیدهای شهری و مطلوبیتِ پاسخ های احساسی شهروندان در سنندج با رویکرد نظریه زمینه ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 دکتری معماری، دانشیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 دکتری معماری، استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

چکیده

یکی از نیازهای مهم افرادی که در شهرهای امروزی زندگی می‌کنند، زندگی توام با احساسات مطلوب درخصوص فضاهای شهری است. ظاهر یک شهر، تا حد زیادی، می‌تواند بسته به ساختار و مشخصه های عناصر فیزیکی شهر، در ایجاد احساسات مطلوب یا نامطلوب در فرد تاثیرگذار باشد. لذا دیدهای شهری به طور کلی دو نوع تاثیر عمده به صورت دوست داشتن یا احساسات مثبت و خوشایند و یا به صورت دوست نداشتن و احساسات منفی و ناخوشایند، بر شهروندان می گذارند. بر این اساس، در این پژوهش سعی شد پاسخ های احساسی شهروندان در ارتباط با دیدهای شهری به طور عام مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت، نظریه تحقیق به کمک آن ها استخراج گردد. با توجه به ماهیت این پژوهش، رویکرد اصلی طرح پژوهش، رویکردی کیفی است و به روش نظریه زمینه ای انجام پذیرفته که در آن بر اساس رویکرد کوربین و استراوس شامل رویه های تحلیل داده کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری گزینشی صورت گرفته است. در نمونه گیری از جامعه آماری و مشارکت کنندگان، از نمونه گیری نظری استفاده شده که در آن نمونه گیری تا جایی ادامه دارد که داده ها به اشباع برسند و جهت گردآوری داده ها از مطالعات کتابخانه ای و میدانی، مصاحبه و پرسشنامه نیمه ساختار یافته بهره گرفته شده است. مشارکت کنندگان شامل 60 نفر از شهروندان سنندجی که 48 نفر از آنان شهروندان عادی و 12 نفر از آنان کارشناسان شامل 10 نفر اعضای هیات علمی و 2 نفر متخصص اداری بودند. نتایج تحقیق نشان داد که مقولات گزینشی تاثیرات دیدها و پاسخ های احساسی شامل هیجان، آرامش، مطلوبیت و ارتباط در 21 مقوله محوری به دست آمدند. همچنین شرایط علی به وجود آورنده دیدهای شهری و تاثیرات آن ها، در دو مقوله گزینشی توده و فضا، شرایط زمینه ای در دو مقوله گزینشی محیطی و فردی، و شرایط مداخله گر در پنج مقوله گزینشی سرعت دید، مدت زمان دید، نحوه رویت پذیری، مقیاس دید و پهنه بندی دید به دست آمدند. ارتباط بین این مقولات و نتیجه تحقیق در یک مدل نهایی تدوین و ارائه گردید. در آخر، در نظریه نهایی تحقیق که از مصاحبه های صورت گرفته مقوله پردازی گردید، دلیلِ دوست داشتن و احساسات مطلوب و یا بالعکس دوست نداشتن و احساسات نامطلوب در پنج مقوله ی اصلی شامل «میزان حضور عناصر طبیعی»، «هارمونی بصری»، «تناسبات فضایی»، «جستجوی هویت» و «وضوح و عدم اغتشاش بصری» و زیرمقوله ها یا مقولات فرعی شان استخراج گردیدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Explaining the relation model of urban views and the desirability of emotional responses of Sanandaj citizens with the grounded theory approach

نویسندگان [English]

  • Mohammad Azad Ahmadi 1
  • Mehrdad Karimimoshaver 2
  • Saeid Alitajer 3
1 Ph.D Candidate in Architecture, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran.
2 Associate Professor of Architecture, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran.
3 Assistant Professor of Architecture, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran.
چکیده [English]

The appearance of a city can, to a large extent, influence the creation of good or bad feelings depending on the structure and characteristics of the physical elements of the city. Urban views generally have two major impacts on citizens in the form of likes and positive or dislikes and negative emotions. Accordingly, in this study, it was attempted to categorize urban views effects in general and finally, research theory was extracted with their help. Due to the nature of this research, the main approach of the research design is a qualitative approach and it has been done by grounded theory method based on Corbin and Strauss approach including open coding data analysis, axial coding and selective coding. The statistical population and the participants were selected through theoretical sampling and library and field studies, interviews and semi-structured questionnaires were used to collect data. Participants included 60 citizens of Sanandaj, 48 of whom were ordinary citizens, and 12 of them were experts, including 10 faculty members and 2 administrative specialists. The results of the research showed that the selective categories of view effects and emotional responses including excitement, relaxation, pleasantness and communication, 21 axial categories were obtained. Also the causal conditions that create urban views and their effects in the two categories of mass and space, the contextual conditions in the two environmental and individual selective categories, and the intervening conditions in the five selective categories of speed of vision, duration of vision, visibility and viewing angles, view zoning and view scales were obtained. The relationship between these categories and the outcome of the research was formulated and presented in a comprehensive model. Finally, in the final research hypothesis categorized from the interviews, the reason for loving and pleasant feelings and vice versa, dislike and unpleasant feelings were divided into five main categories, namely "the presence of natural elements", "visual harmony", "Spatial proportions", "search for identity" and "clarity and no visual disturbance" were extracted and their sub-categories.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Views
  • Views Impacts and Emotional Responses
  • Grounded Theory
  • Citizens of Sanandaj