نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاداسلامی واحد شیراز

2 دکتری معماری، عضو هیئت علمی دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه یاسوج

چکیده

بی‌توجهی طراحان و معماران به کیفیت مجموعه‌های زیستی در جریان رشد شتابان شهرنشینی، ساکنان این مجموعه‌ها را با مشکلات متعددی روبرو نموده که از جمله مهمترین آنها، افت شدید کیفیت زندگی در این مجموعه‌ها است. اهمیت این موضوع به حدی است که در بعضی موارد، زندگی در این مجتمع‌ها سلامت ساکنین آن را به مخاطره می‌اندازد. در همین ارتباط پژوهش حاضر، کیفیت معماری را به عنوان متغیر مستقل، کیفیت زندگی را به عنوان متغیر وابسته و کیفیت سلامت را به عنوان متغیر میانجی مد نظر قرار داده و سعی در تحلیل چگونگی ارتباط میان متغیرهای مذکور نموده است. بنابراین بر اساس ادبیات تحقیق، کیفیت سلامت با سه شاخص سلامت جسمانی، سلامت روانی و سلامت اجتماعی مورد ارزیابی قرار گرفت؛ کیفیت معماری نیز در قالب سه شاخص کیفیت محیطی، کیفیت ساختاری و کیفیت عملکردی مد نظر قرار گرفت و در نهایت کیفیت زندگی خود به عنوان یک مفهوم ثابت و چند جانبه تعریف گردید. گردآوری اطلاعات در حوزه کیفیت معماری و سلامت با استفاده از پرسشنامه محقق ساز و در ارتباط با کیفیت زندگی با استفاده از پرسشنامه استاندارد انجام گرفت. جامعه آماری در این تحقیق، ساکنین سه مجتمع اساتید، دراک و چوگان در شهر شیراز بودند که از نظر بافت اجتماعی ساکنین و نیز موقعیت جغرافیایی در شهر، در یک سطح قرار داشته ولی از نظر شاخص‌های محیطی و معماری، دارای تفاوت‌هایی با یکدیگر بودند. تحقیق از نوع کمی – کیفی و تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری و نیز تحلیل محتوای مصاحبه‌های صورت گرفته از ساکنین انجام گرفته است. در انتها نتایج تحقیق حاکی از آن بود که کیفیات معماری، تاثیر بسزایی در کیفیت زندگی ساکنین در مجتمع‌های مسکونی دارد که این موضوع از طریق ارتقا سطوح مختلف سلامت ساکنین شکل می‌گیرد. به این ترتیب که کیفیت محیطی باعث ارتقا سلامت جسمانی شده، کیفیت ساختاری باعث ارتقا سلامت روانی شده و کیفیت عملکردی باعث ارتقا سلامت اجتماعی ساکنین می‌شود و در نهایت برآیند این موارد باعث ارتقا کیفیت زندگی در مجتمع‌های مسکونی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Architectural Quality and Improving Quality of Life in Residential Complexes; the Effect on Residents' Health Status

نویسندگان [English]

  • malihe taghipour 1
  • aliakbar heidari 2

1 shiraz university

2 yasuj university

چکیده [English]

Disregarding the quality factor when designing and architecting living complexes, besides rapid urbanization, has created numerous problems for residents, including decreased quality of life (QoL), and even threatened health status. This paper aims at evaluating architectural quality, QoL, and health quality as independent, dependent and mediating variables, respectively, as well as the relationship exists between them. Health quality was evaluated with three indices, including physical, mental, and social health; architectural quality was considered while embodying three criteria, including environmental, structural, and functional quality; and, finally, QoL was defined as a constant multilateral concept. A researcher-made questionnaire was used for collecting data on architectural and health quality, while data on QoL were gathered using a standard questionnaire. Participants were residents in ASATID, DERAK, and CHOWGAN residential complexes (Shiraz, Iran), all with the same social contexts and geographical locations, but different environmental and architectural indices. A qualitative-quantitative study was carried out, in which statistical methods applied for analyzing data, and the content of interviews conducted. The results confirmed that enhancing architectural quality can dramatically improve residents' QoL, mainly through promoting their health status. In other words, environmental, structural, and functional quality promotes physical, mental, and social health, respectively; and all of them improves QoL in residential complexes.Disregarding the quality factor when designing and architecting living complexes, besides rapid urbanization, has created numerous problems for residents, including decreased quality of life (QoL), and even threatened health status. This paper aims at evaluating architectural quality, QoL, and health quality as independent, dependent and mediating variables, respectively, as well as the relationship exists between them. Health quality was evaluated with three indices, including physical, mental, and social health; architectural quality was considered while embodying three criteria, including environmental, structural, and functional quality; and, finally, QoL was defined as a constant multilateral concept. A researcher-made questionnaire was used for collecting data on architectural and health quality, while data on QoL were gathered using a standard questionnaire. Participants were residents in ASATID, DERAK, and CHOWGAN residential complexes (Shiraz, Iran), all with the same social contexts and geographical locations, but different environmental and architectural indices. A qualitative-quantitative study was carried out, in which statistical methods applied for analyzing data, and the content of interviews conducted. The results confirmed that enhancing architectural quality can dramatically improve residents' QoL, mainly through promoting their health status. In other words, environmental, structural, and functional quality promotes physical, mental, and social health, respectively; and all of them improves QoL in residential complexes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Architectural quality
  • quality of life
  • Health dimensions
  • Residential complexes
  • Shiraz