نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 خیابان پروین اعتصامی

2 عضو هیات علمی / دانشگاه ایلام

3 گروه معماری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.

4 دانشیار معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ایلام، ایلام

5 استادیار معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

چکیده

وجود فضای باز در میان ساختمان ها نقش مهمی در حضور پذیری، ایجاد امنیت و تعاملات اجتماعی ساکنین دارد. رعایت هندسه و تناسبات، موقعیت قرار گیری و محیط پیرامون در ایجاد جذابیت فضای باز برای انسان تاثیر بسیاری دارد. بر هم زدن تناسبات بین مقیاس فضا و ساختمان های پیرامون می تواند اثرات منفی بر احساسات انسان نسبت به فضا بگذارد. هدف پژوهش حاضر بررسی فضاهای باز بافت تاریخی کاشان از نظر شکل، هندسه و نوع فضای باز و اثر آن بر وضعیت حرارتی، احساس امنیت و رضایت از کیفیت محیطی این فضاها می باشد. در این خصوص تعداد 17سایت پر تردد از این بافت به مدت 18روز از ابتدای شهریور97، در دو دسته بندی فضای باز معابر عمومی و حیاط مرکزی(داخل ساختمان) به عنوان نمونه موردی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفتند. پس از انجام مطالعات کتابخانه‌ای، حضور فیزیکی در بافت و انجام مطالعات میدانی(مشاهده و ثبت اطلاعات سایت ها) همزمان با پاسخ تعداد 788 نفر از ساکنان و گردشگران به پرسشنامه‌ها(وضعیت حرارتی و محیطی)، پارامترهای اقلیمی(دما، رطوبت، سرعت جریان هوا، دمای تابشی، مقدار co و co2)ثبت گردید. سپس نرخ لباس و متابولیسم افراد با نرم‌افزار Deltalog10 محاسبه و پس از گردآوری وتجزیه و تحلیل اطلاعات با نرم‌افزار Spss24، محدوده آسایش حرارتی پاسخ دهندگان با نرم‌افزار Ray Man مشخص گردید. سپس برای مشخص شدن ارتباط مستقیم و غیر مستقیم متغیرها و تحلیل نتایج، از مدلیابی معادلات ساختاری بر پایه روش حداکثر درستنمایی در Amos استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد هندسه منظم فضای باز به صورت مستقیم بر احساس امنیت، رضایت از بافت و ساختمان های پیرامون فضای باز و آسایش حرارتی و به صورت غیر مستقیم بر رضایت از شکل و هندسه فضای باز و سازگاری حرارتی اثر مثبت و معنا داری دارد. همچنین متغیر نوع فضای باز حیاط مرکزی به صورت مستقیم بر همه متغیرها و به صورت غیر مستقیم بر متغیرهای رضایت از شکل و هندسه فضای باز، بافت و ساختمان های پیرامون فضای باز، آسایش حرارتی و سازگاری حرارتی اثرگذار است. نکته جالب در تحلیل و تفسیر مسیر مدل، نقش کلیدی و مهم متغیر احساس امنیت در بروز ارتباط غیر مستقیم میان متغیرها است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

An Investigation of the Role of Geometry and open Air City Space on the Thermal Comfort and Environmental Quality (Case Study: Historical Context of Kashan).

نویسندگان [English]

  • karen fatahi 1
  • nazanin nasrullahi 2
  • maryam ansarimanesh 3
  • jamal khodakarami 4
  • ali emranipour 5

1 خیابان پروین اعتصامی

2 department architect ilam university

3 department architect univercity kermanshah

4 department architect university ilam

5 department architect kashan university

چکیده [English]

Open space between buildings is central in creating sense of safty, mental comfort and in developing social interaction among inhabitants. proportion and geometrical balance as well as circumstantial and environmental aspect are of vital importance for creating an eye – catching view for apartment dwellers. Lack of proportion among adjacent building produces negative emotions in the inhabitants. The present research investigates open spaces in Kashan historical textures and take into account the shape, geometry, the type of open air spaces. It also assesses the impact of these aspects on the thermal comfort, the sense of security and satisfaction of environment. For this purpose 17 bussiest places-from the first of Shahryar, 1397, to 18th of Shahryar (For 18 days) were Divided into two categories: -open space public passway and central yards (interior of buildings); these two categories were the samples of this case study. After conducting the library study and being present at the sites, and finishing the field study (including: observation, data recording, collecting information of the sites), Responses of 788 inhabitants and visitors to questionaries. (about the thermal and environmental situation), climate parameters (including: temperature, humidity, airflow speed, sunlight, co, co2) were registered simultaneously. Next the dress rate and inhabitants’ metabolism was computed with Deltalog10 software, and after collecting data and analyzing them through Spss24 software, thermal comfort of respondents was determined by RayMan software. At the end, in order to determine the direct & indirect relationship of variables and to analyse the results structural equation model based on maximum verisimilitude method was used through Amos. Results showed that proportionate & orderly geometry, shape of open space directly influences the sense of security, sense of satisfaction of the texture and surrounding building, thermal comfort and indirectly influences the amount of satisfaction of the shape, the geometry of open space, thermal adaptability. Moreover, the type of open space central yard variable directly influences all variables and indirectly influences variables such as shape satisfaction or geometric satisfaction, texture, building surrounding the open space, thermal comfort, and thermal adaptab. An important point in this analysis is the key influence of the sense of security variable in creating indirect relationship among all other variables.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geometry
  • open space thermal comfort
  • microclimate