ارزیابی شاخص های طراحی ورودی ایستگاه مترو در بافت تاریخی شهر تهران مبتنی بر ملاحظات پدافند غیرعامل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه معماری/ دانشکده معماری و هنر/ دانشگاه کاشان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه کاشان

چکیده

تراکم جمعیتی و ازدحام کاربری‌های اداری و خدماتی در بافت تاریخی و فرسوده شهر تهران، دسترسی به سیستم حمل‌ونقل آسان و ایمن همچون مترو را به یک ضرورت اجتناب ناپذیر تبدیل نموده است. در میان شاخص‌های مختلف طراحی مترو، عنصر ورودی که وظیفه برقراری ارتباط فضای داخلی و بیرونی ایستگاه را بر عهده دارد، شاخص مهمی است که از مکان‌یابی تا طراحی آن، از ظرافت و در عین حال پیچیدگی خاصی برخوردار بوده و نیازمند پیش‌بینی‌های دقیقی است. ایستگاه‌های مترو به ‌عنوان یکی از مراکز جمعی شهری با اهمیت که در پهنه بافت تاریخی تهران گسترده شده است، این امکان را فراهم می‌کنند که بتوان در مواقع بروز حوادث از آنها جهت اسکان موقت و امدادرسانی اضطراری استفاده نمود. به‌کارگیری الزامات پدافند غیرعامل در طراحی اجزای ایستگاه مترو یکی از مهم‌ترین راه‌های تأمین امنیت مترو در شرایط بحران می‌باشد. هدف از انجام این پژوهش ارزیابی ورودی ایستگاه‌های مترو در هسته تاریخی شهر تهران مبتنی بر استانداردها و تعیین شاخص‌های طراحی ورودی ایستگاه مترو مبتنی بر ملاحظات پدافند غیرعامل است. پژوهش حاضر به صورت کیفی و از نوع کاربردی است. ابتدا با بررسی آیین‌نامه‌ها، شاخص‌های طراحی ورودی ایستگاه مترو با توجه به ملاحظات پدافند غیرعامل استخراج گردیده است. شاخص‌های استخراج ‌شده با استفاده از فرآیند سلسله مراتبی AHP در منطقه دوازده تهران مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند و درجه اهمیت (وزن) هریک از معیارها و گزینه‌ها با توجه به آیین‌نامه‌های مذکور با استفاده از نرم‌افزار Expert Choice و اولویت بندی شاخص ها مبتنی بر روش تحلیل حساسیت محاسبه شده است. نتایج نشان می‌دهد که دو معیار «فاصله ساختمان ورودی» تا شریان‌های اصلی و «نحوه دسترسی به ورودی‌ها» با وزن نسبی 205/0 و 027/0 به ترتیب، بیشترین و کمترین تأثیر را در طراحی ورودی ایستگاه مترو دارا هستند و بر این اساس، ورودی ایستگاه مترو دروازه دولت با دارا بودن پنج شاخص از نه شاخص استاندارد، بیشترین وزن را به خود اختصاص داده و به‌عنوان برترین ورودی ایستگاه تعیین گردیده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of entrance design indicators of metro station in the historical context of Tehran city, according to considerations of Passive Defense

نویسندگان [English]

  • Ahmad Danaeinia 1
  • Morteza Majidi 2
1 member of Scientific board,Architecture group,Architecture and Art faculty, University of Kashan
2 MA Student, University of kashan
چکیده [English]

Population density and congestion of administrative and service uses in the historic and worn-out urban fabric of Tehran, has made the possibility of having access to a simple and safe transportation system, like the metro, an inevitable necessity. Among the various metro design indicators, the entrance element, which is responsible for communication between the interior and exterior of the station, is an important indicator that it's all parts from its location to its design, has elegance and has a special complexity and needs precise forecasts. Subway stations as one of the most important urban centers in Tehran's historic texture area make it possible to use them for temporary accommodation and emergency assistance at the time of occurring any incidents. Using the Passive Defense requirements for designing the components of the metro station is one of the most important ways of providing metro security in crisis situations. The aim of current research is evaluation of entrance of the metro station in the historical core of Tehran city according to standards and determination of entrance design indicators of the metro station according to considerations of passive defense. The current research is the type of qualitative and applied ones. At first, by surveying the regulations, the entrance design indicators of the metro station according to considerations of passive defense have been extracted. The extracted indicators have been evaluated using the Hierarchical AHP process in Tehran's twelve areas and the degree of importance (weight) for each of the criteria and options have been calculated based on the regulations is using Expert Choice software and prioritization of the indicators based on the sensitivity calculation method. The results indicate that the two criteria of the "entrance gap distance" to the main arteries and "access to entrances" with relative weights of 0.205 and 0.027 have the maximum and minimum impacts on the design of the entrance to the metro station and Accordingly, the entrance of the metro station of the “Darvaz-e- Doulat`s” with five indicators of nine standard indicators has the highest weight and is designated as the highest entrance of the station.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Passive Defense
  • Historical Context of Tehran
  • Entrance of Metro Station
  • Design
  • AHP Hierarchical Analysis