نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه معماری، دانشکده مهندسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری ،گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاداسلامی، اهواز، ایران

3 دانشیار دانشگاه فنی حرفه ای و گروه معماری دانشکده فنی و حرفه ای دختران شریعتی،تهران،ایران

4 استادیار و عضو هیات علمی گروه معماری دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول

5 گروه زبان و ادبیات فارسی، استاد پایه 28 دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

چکیده

در مجموعه های مسکونی ، تأمین خلوت در دو بعد اصلی خود، یعنی حفظ حریم خانوادگی و حریم خصوصی، به عنوان مؤلفه های مؤثر در تأمین امنیت و آرامش ساکنان، در اولویت قرار دارد. در حقیقت نگرش افراد به خلوت، بخشی از فرایند اجتماعی شدن آنهاست و به منظور تثبیت روابط اجتماعی ، باید به خلوت افراد و گروه ها در عرصه عمومی توجه شود.ایجاد تعادل میان خلوت و تعامل اجتماعی امری ضروری است و باید با توجه به ارزش های فرهنگی هر جامعه ای مورد بررسی قرار گیرد. هدف از انجام پژوهش حاضر شناسایی و الویت بندی شاخص های تاثیر گذار خلوت بر تعاملات اجتماعی در مجتمع مسکونی ششصد دستگاه مشهداست .روش انجام پژوهش " توصیفی- تحلیلی" است و جهت شناسایی مولفه های خلوت موثر بر تعاملات اجتماعی از روش اسنادی و کتابخانه ای استفاده شد .جامعه آماری تحقیق حاضر ساکنین مجتمع مسکونی ششصد دستگاه مشهد می باشد. حجم نمونه مورد مطالعه با استفاده از فرمول کوکران 322 نفر است. برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز از ابزار پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد و جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS و PLS استفاده گردید. برای بررسی مدل پژوهش و ارزیابی اعتبار پرسشنامه از تحلیل عاملی تاییدی، برای مقایسه میانگین ها از آزمون تی تک نمونه ای و برای رتبه بندی مولفه ها از آزمون رتبه بندی فریدمن استفاده شد.
یافته های پژوهش حاکی از آن است که مولفه های قلمرو خواهی ، نظیر فواصل میان فردی ، مشخصات فیزیکی، قلمروهای فضایی و حریم سمعی و بصری به عنوان متغییرهای های تاثیر گذار بر تعاملات اجتماعی در مجتمع مسکونی ششصد دستگاه با رویکردی به حفظ خلوت می باشند.یافته های آزمون تی تک نمونه جامعه آماری نشان داد میانگین تمامی مولفه ها و زیرمولفه ها بالاتر از مقدار متوسط بدست آمده است و تمامی مولفه ها و شاخص های تعیین شده دارای تاثیر نسبتا زیادی بر تعاملات اجتماعی هستند(05/0>p). میانگین مولفه فواصل میان فردی برابر با 4.48 ، مرز و قلمرو برابر با 4.38 ، مشخصات کالبدی برابر با 4.12 و حریم سمعی بصری برابر با 4.06 هستند. نتایج آزمون رتبه بندی فریدمن همچنین نشان داد که مولفه های مرز و قلمرو و فواصل میان فردی دارای بیشترین میانگین رتبه و در نتیجه بیشترین تاثیر را بر تعاملات اجتماعی می باشد. همچنین در میان زیرمولفه ها، انعطاف پذیری کالبدی، همگنی اجتماعی و انعطاف پذیری میان فردی دارای بالاترین میانگین رتبه و بیشترین تاثیر بر تعاملات اجتماعی می باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigating the Components affecting Sociability in Residential Complexes using privacy-preserving approach (Case Study: sheshsad Dastgah Residential Complex in Mashhad)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ebrahim Mazhari 1
  • sahar borhanifar 2
  • Vida Taghvaei 3
  • behzad vasigh 4
  • Reza Ashrafzadeh 5

1 Department of Architecture, Faculty of Engineering, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran

2 Department of Architectural , Ahvaz Branch, Islamic Azad University , Ahvaz, Iran

3 , Associate Professor of Technical and Vocational University, Shariaty College, Tehran, Iran

4 Department of Architecture Jundi-Shapur University of Technology, Dezful Iran

5 Department of Persian Language and Literature, Professor(28) , Islamic Azad University , Mashhad, Iran

چکیده [English]

In residential complexes, securing privacy in its two main dimensions, namely family privacy and privacy, are prioritized as effective components in ensuring the security and tranquility of residents.In fact, people's attitudes toward privacy are part of their socialization process. In order to establish social relations, the privacy of individuals and groups in the public arena must be considered.Creating a balance between privacy and social interaction is essential and should be considered in the light of the cultural values of each community. The purpose of this study is to identify and prioritize the effective indicators of privacy on social interactions in the residential complex of 600 units in Mashhad. The research method is descriptive- analytical and In order to present a conceptual model of the effect of privacy on sociability, the qualitative research method, has been used.( Meta-synthesis method). The statistical population of this research is all inhabitants of the studied neighborhoods in Ekbatan and Atisaz residential complexes. The sample size determination has been made by the Morgan table, which is equal to 341 people . In the survey section, the questionnaire was used. For analyzing the data, SPSS software and Pearson’s correlation tests (for examining the relationships between the factors of privacy and sociability) and multivariate regression (to provide an equation to percept the impact rate of the privacy factors on the sociability of the residential space).
The results indicate that privacy , by controlling interpersonal and group relationships and environmental stimuli, leads to the establishment of social relations and the reduction of unwanted harassment and affects on the environmental qualities. According to the review and ranking the impact rate of the privacy factors on the Sociability of the residential complex, , the spatial territory maintenance factor (beta coefficient 0.33) , and environment control (beta coefficient 0.023), have respectively obtained the first and the last rank, in the sociability of the Residential spaces and promoting the social interactions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Housing
  • residential complex
  • privacy
  • territory
  • social interactions