رابطه ارتفاع ساختمان‌های بلند با سلامت روان شهروندان (مطالعه موردی: مجتمع سعیدیه همدان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 گروه طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

چکیده

طی دهه‌های اخیر، بلندمرتبه‌سازی به‌عنوان یک شیوه ساختمان‌سازی، بسیار موردتوجه قرار گرفت و جایگزین رشد افقی شهرها شد. اما به نظر می‌رسد که در طرح توسعه عمودی شهرها، به روان شهروندان در فضاهای شهری توجه کافی نشده است. ارتفاع، جزء ذاتی ساختمان‌های بلند و مهم‌ترین ویژگی فرم این ابنیه است که تأثیر چشمگیری در ارتباط با شهروندان و برآیند ادراکات و احساسات آنان دارد؛ بنابراین ضروری است که جوانب تأثیر ارتفاع به صورتی موشکافانه بررسی شود. یکی از مهم‌ترین جوانب، اثرات آنها بر سلامت روان شهروندان است. استرس و تنش‌های روانی دائماً سلامت روان انسان را تهدید می‌کنند و یکی از دلایل آنها، محیط نابسامان شهرها و سکونتگاه‌های ماست. این امر بر اهمیت بررسی محیط شهری برای کاهش تنش‌های موجود می‌افزاید. هدف این نوشتار، علاوه بر دستیابی به چگونگی اثرگذاری ارتفاع ساختمان‌های بلند بر سلامت روان شهروندان، روش‌های بهتری برای طراحی این ابنیه با رویکرد تأثیر بر سلامت روان است. در پژوهش حاضر از رویکرد کیفی و روش نظریه زمینه‌ای (Grounded Theory) استفاده‌ شده است. پس از مصاحبه عمیق با شهروندان در محیط واقعی، متن پیاده شده مصاحبات، خلاصه و در سه مرحله باز، محوری و انتخابی، کدگذاری شد و نهایتاً به وسیله نرم‌افزار تحلیل داده‌های MAXQDA مدل زمینه‌ای آن استخراج گردید. یافته‌ها نشان داد که ارتفاعِ ساختمان‌های بلند به‌واسطه بروز مقولاتی چون محصوریت نامناسب، تبعات کالبدی_بصری، خرداقلیم، محدودیت‌های چشم‌انداز، معضلات اجتماعی، اشراف، ناهمگنی در بافت شهری و آثار سوء زیست‌محیطی، فشار روانی ایجاد می‌کند و درگیری درازمدت شهروندان با واکنش‌های هیجانی ناشی از فشارهای روانی، باعث آسیب دیدن سلامت روان آنان می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The relationship between height of tall buildings and mental health of citizens (case study: Saeediyeh complex of Hamedan)

نویسندگان [English]

  • Mehrdad Karimimoshaver 1
  • hasan sajjadzadeh 2
  • hossein troosheh 2
1 Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
2 Department of Urban Design , Faculty of Arts and Architecture, Bu-Ali Sina University, Hamedan

Altman, I. (1981). The Environment and Social Behavior: Privacy, Personal Space, Territory and Crowding. Irvington.
Selye, H. (1976). Stress in Health and Disease, Reading (Mass): Butterworth-Heinemann.
Takei, M. & Ohara, M. (1978). "Experimental study on measurement of the sense of oppression by a building: (Part-3) Consideration of the distance to a building and relation between color effect of exterior wall and the sense of oppression", Transactions of the Architectural Institute of Japan, 71–80.
Todor, Keith (1996). Mental Health Promotion Paradigms and Practice, Routled.
World Health Organization (2001). "The World Health Report: Mental Health; New Understanding, New Hope", Geneva.
American Planning Association (2006). Planning and urban design standards, John wiley & sons.
Appleyard, Donald (1969). "Why Buildings are known", Environment and Behavior, 2(3), 131-156.
Asgarzadeh, M., Koga, T., Hirate, K., Farvid, M. & Lusk, A. (2014). "Investigating oppressiveness and spaciousness in relation to building, trees, sky and ground surface", Landscape and Urban Planning, 131, 36 – 41.
Asgarzadeh, M., Koga, T., Yoshizawa, N., Munakata, J. & Hirate, K. (2009). "A transdisciplinary approach to oppressive cityscapes and the role of greenery as key factors in sustainable urban development", IEEE International Conference on Science and Technology for Humanity, 1042-1047.
Asgarzadeh, M., Koga, T., Yoshizawa, N., Munakata, J. & Hirate, K. (2010). "Investigating green urbanism; building oppressiveness", Journal of Asian Architecture and Building Engineering, 9(2), 555-562.
Asgarzadeh, M., Lusk, A., Koga, T., & Hirate, K. (2012). "Measuring oppressiveness of streetscapes", Landscape and Urban Planning, 107, 1–11.
Bemaniyan, M. R. (2011). Tall Buildings and the City: An Analysis of the Cultural and Social Impacts of Tall Buildings on Large Cities, 1th edition, Shahr. [in Persian]
Bentley, A., Alcock, A., Morin, P., McGlynn, S. & Smith, G. A. (2015). Responsive Environments, 1th edition, Routledge.
Cohen, S.; Evans, G.W.; Stokols, D. & Krantz, D.S. (1986). Behavior, Health, and Environmental Stress, Plenum.
Conway, Donald J. (1977). "Human Response to Tall Building", Community Development Series, 3, Hutchinson & ​Ross.
CTBUH (2015). Council on Tall Buildings and Urban Habitat, Height Criteria, Chicago.
Deputy of Urban Planning and Architecture of Hamadan Municipality (2007). Terms and conditions of high-rise buildings in Hamadan, Hamadan. [in Persian]
Evans, G. W. (2003). "The Built Environment and Mental Health", Journal of Urban Health: Bulletin of the New York Academy of Medicine, 80(4), 536-555.
Evans, G.W. & McCoy, J. (1998). "When buildings don’t work: The role of architecture in human health", Journal of Environmental Psychology, 18, 85–94.
Ganji, H. (2014). Mental Health, 16th Edition, Arsabaran. [in Persian]
Gehl, J. (2013). Cities for people. Washington, Dc: Island Press.
Gesler, W.; Bell, M.; Curtis, S.; Hubbard, P. & Francis, S. (2004). "Therapy by design: evaluating the UK hospital building program", Journal of Health & Place, 10, 117–128.
Golabchi, M. & Masterifarahani, N. (2013). Conceptual design of tall buildings, 1th edition, Tehran University. [in Persian]
Greenberg, J. S. (2016). Comprehensive Stress Management, 14th edition, McGraw-Hill Education.
Hall, E. T. (1990). The Hidden Dimension, 1th edition, Anchor.
Hershenson, D. B. & Power, P. W. (1987). Mental Health Counseling: Theory and Practice, Allyn & Bacon.
Hobbi, M. B. (2004). Mental Health in a Broader Perspective, Journal of Methodology in the Humanities, 41, 122-106. [in Persian]
Hwang, T.; Yoshizawa, N.; Munakata, J. & Hirate, K. (2007). "A study on the oppressive feeling caused by the buildings in urban space", Transactions of the Architectural Institute of Japan, 616, 25–30.
Kaplan, H. & Sadock, B. J. (2007) Synopsis of Psychiatry: Behavioral Sciences- Clinical Psychiatry, 10th edition, LWW.
Karimimoshavar, M. (2010). The Relationship between High-Rise Buildings and Urban Landscape, Bagh Nazar, 13, 99-89. [in Persian]
Karimimoshavar, M. (2011) The Role of tall building in Urban Landscape, Doctoral dissertation on Architecture, University of Tehran. [in Persian]
Keyes, C.L. (2002). "The Mental Health Continuum: from languishing to flourishing in life", Journal of Health and Social Behavior, 43(2), 207-222.
Lang, J. (1987). Creating Architectural Theory: The Role of the Behavioral Sciences in Environmental Design, 1th Edition, Van Nostrand Reinhold.
Leicester city council (2007). Tall Buildings Supplementary Planning Document, Leicester.
Mehrabian, A. & Russell, J. (1974). An Approach to Environmental Psychology, MIT Press.
Milanifar, B. (2013). Mental Health, 13th edition, Qomes. [in Persian]
Motevasselli, M. M. & Azizi, M. M. (2012). Evaluation of Types of High-Rise Residential Buildings in Impact on Landscape, Journal of Urban Management, 30, 112-91. [in Persian]
Newcastle City Council (2002). Supplementary Planning Document: Tall Buildings Guidance for Newcastle upon Tyne, Newcastle.
Peiffer, V. (2015). Methods of reducing stress: Principles of Stress Management, HarperCollins.
Rahimi, G. (2010). World Health Organization (WHO), Journal of Paramedical Faculty of Islamic Republic of Iran Army, 1, 4-1. [in Persian]
Rapoport, A. (1990). The Meaning of the Built Environment: A Nonverbal Communication Approach, University of Arizona.
Rayati, A. (2015). Investigating the Psychology of Urban Environments and Spaces in Architecture from the Humanistic Perspective, Perspective National Conference 1404 and Technological Achievements in Engineering Sciences, Shiraz. [in Persian]
Razmara, H. (2007). What Is Stress, 1th edition, Sepanj. [in Persian]
Russell, J. A. & Snodgras, J. (1987). Emotion and the Environment, In D. Stokolos & I.Altman (Eds), Handbook of environmental Psychology. John wiley & sons.
Stora, J. B. (2010). Le Stress, 8e edition, Universitaires de France.
Strauss, A. & Corbin, J. (1990). Basics of Qualitative Research: Grounded Theory Procedures and Techniques, 2th edition, SAGE.
Tabatabaeian, M. & Tamannaie, M. (2012). The Role of Built Environments on Mental Health, Armanshahr Journal of Architecture and Urban Development, 11, 109-101. [in Persian]
Weiten, w. (2012). Psychology: Themes and Variations, 9th edition, Cengage Learning.