طراحی شهری
1. بررسی تاثیر نشانه های شهری بر مسیریابی کودکان نمونه موردی محله سجاد مشهد

شیما عابدی؛ ساناز سعیدی مفرد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 بهمن 1399

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2022.970

چکیده
  مسیریابی توانایی شناسایی موقعیت مکانی و رسیدن به مقصد، حرکت در محیط های فضایی است.این موضوع در خصوص کودکان که معمولا استقلال و تجربه کافی در جابه جایی در محیط های شهری را ندارد بسیار حائز اهمیت می باشد.این پژوهش با هدف بررسی تاثیر نشانه های شهری بر مسیریابی کودکان در فضای شهری تدوین گردیده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر کاربردی و پیمایشی ...  بیشتر

طراحی شهری
2. طراحی شهری: از بازبینی فرایند تا تحقق محصول به سوی رویکرد تدریجی فرایند طراحی شهری

فرشاد نوریان؛ بهناز امین زاده؛ مازیار عبایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 بهمن 1399

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2021.464

چکیده
  در این مقاله فرایند طراحی شهری به عنوان اصلی‌ترین مولفه‌ی چنته دانش طراحی شهری مورد بررسی قرار گرفته و مناسبت این فرایند با تحقق پروژه‌ها به لحاظ نظری تحلیل شده است. به این منظور فرایند طراحی شهری در بستر نظری رشته طراحی شهری به عنوان یک رشته‌ی آکادمیک مستقل تحلیل شده و مشکلات تحقق‌پذیری پروژه‌ها در قالب رابطه سه گانه تئوری، حرفه ...  بیشتر

طراحی شهری
3. تبیین عملکردی و شناسایی ارزش‌های مکان‌های عمومی‎ ‎رودخانه محور از ‏منظر طراحی شهری

سید مجتبی صفدرنژاد؛ سید عبدالهادی دانشپور؛ مصطفی بهزادفر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 دی 1398

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2021.532

چکیده
  رودخانه‌ها، به‌واسطه عملکردهای متعدد، کیفیات متنوعی را برای انسان‌ها‌ و سکونتگاه‌هایشان همراه دارند و مستقیم و غیرمستقیم، بر کیفیت ‏زندگی آن‌ها تأثیر می‌گذارند؛ اما تغییر سبک زندگی جوامع، ناآگاهی از ابعاد رودخانه‌ها و نگرش و توسعه تک‌بعدی، آسیب‌های فراوانی به این ‏پدیده‌های طبیعی رسانده و موجب ناپایداری آن‌ها شده است. ...  بیشتر

طراحی شهری
4. تبیین عوامل طراحانه موثر بر شکل‌گیری بستر زندگی شبانه در فضاهای شهری موردپژوهی: خیابان کاشانی یزد

آزاده علیزاده؛ سمانه خسروانی نژاد؛ محمد فلاحتی؛ رضا اکبری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 آبان 1399

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2021.670

چکیده
  شهرها در جهان معاصر در حال دگرگونی‌اند که از مهمترین ابزارهای این تحول بهره‌گیری از مولفه زمان و امتزاج آن با فرهنگ، هنر و تکنولوژی در بازتولید فضاهای شهری است. امری که موجد پیدایش مفهوم زندگی شبانه و فضاهای شبانه شهری است. با توجه به اهمیت زمان در زندگی معاصر و تغییر ساختارهای زمانی به دلیل تغییر سبک زندگی، استفاده مطلوب‌تر از زمان ...  بیشتر

طراحی شهری
5. ابزارهای مسیریابی گردشگران با میزان آشنایی متفاوت با محیط

تکتم حنایی؛ ساناز سعیدی مفرد؛ شیما عابدی

دوره 9، شماره 36 ، پاییز 1399، ، صفحه 3-12

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2021.636

چکیده
  مسیریابی فعالیتی آگاهانه است که با به‌ کارگیری ابزارها و علائم انجام می‌شود. گردشگران با توجه به میزان آشنایی متفاوت با محیط از ابزارها و علائم راهنمای مختلف در انتخاب مسیر استفاده می‌کنند. شناخت متفاوت از محیط باعث تفاوت در شکل‌گیری نقشه‌های شناختی در ذهن گردشگران می‌شود. آشنایی با محیط و داشتن تجربه در فضاهای شهری در مسیریابی ...  بیشتر

طراحی شهری
6. سنجش کیفیت فضای شهری بر اساس معیارهای مکان سازی با تاکید بر کیفیت دسترسی؛ مورد پژوهی: میدان عتیق اصفهان

پریسا مهوری؛ محمود قلعه نویی؛ صفورا مختارزاده

دوره 9، شماره 35 ، تابستان 1399، ، صفحه 47-60

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2021.418

چکیده
  دسترسی مناسب یکی از مهم‌ترین خصوصیات یک فضای عمومی خوب به شمار می‌رود و بهبود دسترسی به فضاهای شهری به‌منظور بهبود کیفیت آن، یکی از اهداف عمده‌ رویکرد مکان سازی محسوب می‌شود. مطابق آموزه‌های مکان سازی، تنوع دسترسی به مراکز و فضاهای شهری برای تمام اقشار جامعه به‌منظور افزایش قدرت انتخاب به فراخور نیاز و شرایط آنها، از اولویت‌های ...  بیشتر

طراحی شهری
7. مقایسه عوامل مؤثر بر حس تعلق به مکان در محلات جدید و قدیم شهر اردبیل

توحید حاتمی خانقاهی؛ وحید وزیری؛ بهاره سلمانیان؛ نگین تاج الدینی

دوره 9، شماره 34 ، بهار 1399، ، صفحه 17-28

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2021.995

چکیده
  حس تعلق به مکان با میزان رضایت و تداوم حضور افراد در یک محله ارتباط مستقیم دارد. عدم شناخت کافی برنامه­ریزان و طراحان از ابعاد مؤثر بر حس تعلق و تفاوت و شباهت­های بین عوامل مؤثر در محلات مختلف شهری منجر به کاهش همبستگی، مشارکت اجتماعی و نیز کاهش انگیزه ساکنان برای ادامه سکونت می­شود. هدف این مقاله، مقایسه عوامل مؤثر بر حس تعلق ...  بیشتر

طراحی شهری
8. نقش طراحی مناسب مجموعه‌های ورزشی شهر تهران در افزایش تعاملات اجتماعی معلولان جسمی- حرکتی

بهزاد رحمانی؛ هومن ثبوتی

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، ، صفحه 127-137

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.952

چکیده
  وظیفه اصلی و مهم برنامه‌ریزی شهری، برنامه‌ریزی برای تمامی اقشار ساکن در شهر است؛ شهری که در آن سلامت، آسایش و زیبایی وجود داشته باشد. شهری پاک و روان برای همه اقشار جامعه. معلولان برای زندگی اجتماعی در شهرها با مشکلات متعددی روبه­رو هستند. همواره ارتباط افراد دارای ضایعه نخاعی با محیط بیرون از منزل و ورود آنان به جامعه با مشکلاتی ...  بیشتر

طراحی شهری
9. رابطه ارتفاع ساختمان‌های بلند با سلامت روان شهروندان (مطالعه موردی: مجتمع سعیدیه همدان)

مهرداد کریمی مشاور؛ حسن سجادزاده؛ حسین تروشه

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، ، صفحه 51-62

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.303

چکیده
  طی دهه‌های اخیر، بلندمرتبه‌سازی به‌عنوان یک شیوه ساختمان‌سازی، بسیار موردتوجه قرار گرفت و جایگزین رشد افقی شهرها شد. اما به نظر می‌رسد که در طرح توسعه عمودی شهرها، به روان شهروندان در فضاهای شهری توجه کافی نشده است. ارتفاع، جزء ذاتی ساختمان‌های بلند و مهم‌ترین ویژگی فرم این ابنیه است که تأثیر چشمگیری در ارتباط با شهروندان و برآیند ...  بیشتر

طراحی شهری
10. اثرات پیکره بندی فضایی بر جدایی گزینی اجتماعی در بافت‌ فرسوده گلستان، سبزوار

مژگان جعفری؛ بهرام سیاوش پور؛ هادی سلطانی فرد؛ اباصلت عسکری

دوره 8، شماره 32 ، پاییز 1398، ، صفحه 33-46

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.106

چکیده
  جدایی­گزینی که به معنی جداشدن قسمتی از افراد یک مجموعه از دیگر افراد آن مجموعه است، یکی از معضلات بزرگ شهری است که یکپارچگی آن را به مخاطره می­اندازد و مانع سازوکار درست شهر به عنوان کلیتی واحد می­شود. برای مقابله با جدایی­گزینی، رویکردهای مختلفی به اجرا در آمده است. آنچه که این پژوهش به عنوان رویکردی تحلیلی برگزیده، بررسی این ...  بیشتر

طراحی شهری
11. جستاری در هنجارهای کیفیت ادراک مکان در تجربه بازآفرینی فضای شهری (مطالعه موردی مجموعه شهری امامزاده صالح تجریش تهران)

اعظم کریمی یزدی؛ ناصر براتی؛ مجید زارعی

دوره 8، شماره 32 ، پاییز 1398، ، صفحه 89-104

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.509

چکیده
  فضای شهری عرصه بروز حیات جمعی و گفتمان اجتماعی در بستری واجد مؤلفه ­های پاسخ ­دهندگی به کیفیات مکان است. در نظر گرفتن کیفیات مکانی مورد ادراک کاربران یک فضای شهری هم تراز با مؤلفه­ های مکانی مدنظر سازندگان شهری، بیانگر توجه به بُعد اجتماعی فضا و زمینه ساز تحقق الگوی طراحی شهری ادراکی خواهد بود. کاربست این الگو در ساماندهی و احیای ...  بیشتر

طراحی شهری
12. کارکرد معماری حسینیه‌ها به عنوان فضای باز شهری با استفاده از الگوی مسیر حرکت (نمونه موردی: حسینیه‌های شهر نائین)

محیا قوچانی؛ محمد تاجی

دوره 8، شماره 32 ، پاییز 1398، ، صفحه 3-18

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.899

چکیده
  حسینیه­ها و تکایای ایرانی، مظهر پیوند زمان، مکان و مردم است و به دلیل ویژگی فضای شهری بودن آنها، نه­تنها در قیاس با مکان­های هم­­عملکرد خویش در سایر کشورها هویتی متمایز داشته، بلکه به عنوان تنها فضاهای باز شهری با عملکرد مذهبی در فرهنگ شهرسازی مسلمانان منحصر به فرد هستند. با توجه به ویژگی­های فرهنگی کشورمان و به ویژه نقش ...  بیشتر

طراحی شهری
13. تطبیق اجزای ساخت معنا با ساخت کالبد در مجموعه تاریخی شهر یزد

فروزان رحمانی؛ حسین نورمحمدزاد

دوره 8، شماره 31 ، تابستان 1398، ، صفحه 109-125

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.204

چکیده
  ساخت، کل متشکل از واحدهای تقسیم، رابط­ها، مفاصل و مرزهاست که با گشتارهایی، حول انتظام­دهنده­هایی در تبعیت از اصولی شکل می­گیرند. چنین ساختی واجد معنایی است. معنا، ذهنیتی است که از واژه، جمله، پاراگراف یا متن برای خواننده مستفاد می­شود. پژوهش ساخت معنا، در زمینه شهر می­تواند در ابعاد مختلف آن انجام گیرد. از آنجا که بعد کالبد، ...  بیشتر

طراحی شهری
14. استخراج سازوکار ادراکی قرارگاههای رفتاری در فضاهای شهری با استفاده از پایش مکانی مطالعه موردی: میدان آرامگاه بوعلی سینای همدان

سجاد زلفی گل؛ مهرداد کریمی مشاور

دوره 8، شماره 30 ، بهار 1398، ، صفحه 97-108

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.179

چکیده
  نگاهی گذرا به عرصه­های عمومی شهری اهمیت میدان به عنوان محیطی مصنوع در شهر را به ذهن متبادر می­سازد. محیطی که بیش از آن که نقش گره را در معادلات شهری بازی کند، به عنوان مکانی برای حضور اقشار مختلف جامعه و عرصه عینی بروز تعاملات اجتماعی پایدار، بستری برای همزیستی مسالمت­آمیز شهروندان و محلی برای گذران اوقات فراغت مردم شناخته می­شود. ...  بیشتر

طراحی شهری
15. ارائه مدل مفهومی تحقق پذیری پروژه های طراحی شهری ایران بر مبنای نظریات فوکو و هابرماس

آرش ثقفی اصل

دوره 8، شماره 30 ، بهار 1398، ، صفحه 69-84

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.796

چکیده
  همزمان با رشد شتابان شهرنشینی و شکل­گیری طرح­های توسعه شهری، طراحی شهری از جمله تخصص­هایی است که سعی در ارتقای کیفیت محیط دارد. با این حال رشته‌ طراحی شهری در جهان، رشته‌ جوان و نوظهوری است و این قضیه در ایران به مراتب بیشتر و پررنگ‌تر بوده و می‌توان گفت رشته‌ نوپایی تلقی می‌شود. این قبیل پروژه­ها در ایران از دهه هشتاد شمسی ...  بیشتر

طراحی شهری
16. ارزیابی عوامل مؤثر بر ادراک ساکنین از کیفیت های محیطی محله (نمونه موردی: کوی گلشهر و پرواز تبریز)

لیلا رحیمی؛ اسلام کرمی

دوره 8، شماره 30 ، بهار 1398، ، صفحه 29-40

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.446

چکیده
  مقاله حاضر ابزار سنجش ادراک ساکنان از کیفیت محلات شهری را ارائه می­کند. این ابزار شامل یازده مقیاس سنجش ادراک کیفیت، در چهار معیار شامل جنبه­های فضایی، اجتماعی، عملکردی و زمینه­ای طبقه­بندی شده است. هدف مقاله، سنجش ادراک کیفیت محلات مسکونی جدید، شناسایی عوامل و شاخص­های مؤثر بر این کیفیت و ارتقای کیفیت­های روان­سنجی ...  بیشتر

طراحی شهری
17. تدوین چارچوب مفهومی از خوانش نام و پیام مکان ‏در ارتباط با ماهیت و ظرفیت مکان (مطالعه موردی: مکان های شهری اردبیل)

فیروز آرمون؛ سید یحیی خاتمی؛ احسان کرامتی

دوره 8، شماره 29 ، زمستان 1397، ، صفحه 71-84

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.551

چکیده
          خوانش نام مکان در متن شهر به ­مثابه یکی از ریشه­ های هویتی آن قادر است به شناخت طبع و طعم فضا و مکان از خلال بازاندیشی ارتباط آن با تمناها و نیازهای زمینه ­ای و زمانه­ ای بپردازد. به­ محض شنیدن این نام است که تصویری از کلیت و پیکره مکان در ذهن شکل می­ گیرد. ارتباط بین نام یک مکان با محیط طبیعی و مصنوع می ...  بیشتر

طراحی شهری
18. سنجش شاخص‌های کالبدی مؤثر بر مؤلفه زیبایی‌شناسی در توسعه‌های شهری معاصر (مطالعه موردی: نواحی آماده‌سازی شده در شهر یزد)

مهدی منتظرالحجه؛ بهار نوکار؛ مجتبی شریف نژاد؛ زهرا فتوحی

دوره 8، شماره 29 ، زمستان 1397، ، صفحه 45-58

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.134

چکیده
  در طرح‌های آماده‌سازی زمین به‌عنوان مهم‌ترین الگوی توسعه شهری دهه‌های اخیر باوجود تأکید بر برنامه‌ریزی کاربری زمین، جمعیت و حمل‌ونقل، توجه کمتری به کیفیت‌های محیطی شده است. همین امر سبب گردیده تا این بافت‌های شهری شرایط بسیار سطح پایینی از جنبه‌های کیفی محیط و سیما و منظر شهری دارا باشند و در نتیجه نتوانند برای ساکنان خود، ...  بیشتر

طراحی شهری
19. آموزه‌های مشارکت کودکان در فرایند طراحی فضای شهری دوستدار کودک (مطالعه موردی : شهر سده لنجان)

سیدمحسن حبیبی؛ شهره عزتیان؛ عنایت اله محقق نسب

دوره 8، شماره 29 ، زمستان 1397، ، صفحه 111-120

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.140

چکیده
  در حال حاضر حقوق کودکان و مشارکت آنان در شهرسازی جایگاه ویژه‌‌ای در تجربیات شهرسازی جهان پیدا کرده‌‌ است. این رویکرد به کودکان اجازه می‌‌دهد که در برنامه‌‌ریزی و طراحی محیط زندگی خود اثر‌‌گذار و سهیم باشند. از آنجایی که برای ایجاد فضاهای شهری در فرایند مشارکتی توجه به نظر گروه‌‌های دخیل در کانون توجه قرار می‌‌گیرد، مناسب‌‌سازی ...  بیشتر

طراحی شهری
20. بازشناسی عوامل موثر بر شادی در فضاهای عمومی شهری (مطالعه موردی: محدوده پیاده‌راه مرکز تاریخی تهران)

سحر سماواتی؛ احسان رنجبر

دوره 8، شماره 29 ، زمستان 1397، ، صفحه 3-18

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.828

چکیده
  در دهه اخیر موضوع شادی مورد توجه متخصصان شهری قرار گرفته و شهرهایی همچون کپنهاگ و بوگوتا مبتنی بر تجارب خود در حال تولید ادبیات این حوزه هستند. کیفیت شهر و فضاهای شهری عاملی مؤثر بر شادی بوده و میزان شادی در فضاهای شهری نیز می‌تواند نمودی از کیفیت فضاها باشد. ازاین‌ رو می‌توان شادی را همچون سرزندگی، کیفیتی پایه در فضاهای شهری دانست. نگاه ...  بیشتر

طراحی شهری
21. مقایسه تطبیقی نقش عوامل محیطی-کالبدی بر میزان سلامت اجتماعی در دو محله سنتی و جدید (مطالعه موردی: محله های دردشت و ملاصدرای اصفهان)

فروغ رحیمی فرد؛ بهادر زمانی

دوره 8، شماره 29 ، زمستان 1397، ، صفحه 99-110

http://dx.doi.org/10.34785/J011.2019.586

چکیده
  ویژگی­های کالبدی و محیطی در کنار دیگر عوامل بر ابعاد مختلف سلامت شهروندان تأثیرگذارند تا آنجا که امروزه سلامت به عنوان یکی از ابعاد طراحی شهری برشمرده شده و انتظار می­رود این رشته با ماهیتی میان رشته­ای و تأکید و تمرکز بر جنبه­های کالبدی_عملکردی محیط در کنار علوم دیگر در راستای تأمین و ارتقای سلامت شهروندان در تمام ابعاد آن ...  بیشتر

طراحی شهری
22. مدل سلسله مراتبی ارزیابی سازگاری روانی در جهت نیل به آسایش حرارتی و حس مکان در فضاهای شهری

الهام ضابطیان؛ رضا خیرالدین

دوره 7، شماره 28 ، پاییز 1397، ، صفحه 79-90

چکیده
  در راستای بسط مفهوم ادراک شهروندان و تفاوت آن با احساس در فضاهای شهری (که در ذیل پژوهش­های روان­شناسی محیط قرار می­گیرد) در این مطالعه یکی از شاخه­های ملموس­تر از مفهوم آسایش، یعنی آسایش حرارتی، مورد تمرکز قرار گرفته است. این مقاله سعی دارد به مدل تجربی مرتبط با مطالعات سنجش سازگاری روانی حرارتی دست یابد تا در پژوهش­های آتی ...  بیشتر

طراحی شهری
23. رویکردی عملیاتی در ارزیابی جریان های اصلی شکل پایدار شهر با تمرکز بر مدل شکل شهر بوم-کارا. مورد پژوهی ریخت-گونه های شهر اصفهان

یونس چنگلوایی؛ مصطفی بهزادفر؛ محمود محمدی؛ زهرا سادات سعیده زرآبادی

دوره 7، شماره 28 ، پاییز 1397، ، صفحه 55-64

چکیده
  شکل شهر به عنوان واسط میان انسان و محیط، مظهر و تجسم جریان­های شکل دهنده و دگرگون کننده فرم مصنوع است. جریان­های انرژی در تولید، استفاده و نگهداشت فرم شهر منجر به شکل­گیری و دگردیسی شکل شهر می­شود. فرم مصنوع حاصل از فرآیندها و جریان­های یاد شده، فرستنده جریان­های اطلاعاتی بصری و ادراکی به انسان به عنوان دریافت کننده است. ...  بیشتر

طراحی شهری
24. معیارهای موثر بر شکل گیری تصویر ذهنی زنان از فضای شهری مطلوب (مطالعه موردی: شهر تهران)

آذین حاجی احمدی همدانی؛ حمید ماجدی؛ لعلا جهانشاهلو

دوره 7، شماره 28 ، پاییز 1397، ، صفحه 3-16

چکیده
  رابطه فرد_محیط در سطوح فردی مرتبط با احساس، ادراک، ارزش­ها و تجربیات ذهنی و...  و در سطوح اجتماعی مانند گروه­های مختلف اجتماع و یا گروه­هایی که به لحاظ سن وجنس مشابهند، شکل گرفته است؛  بنابراین ویژگی­های هر گروه و قشر باید در هر سطح مورد بررسی قرار گیرد. از طرفی جنسیت مانند عواملی همچون محل سکونت، سن، شرایط اجتماعی_اقتصادی، ...  بیشتر

طراحی شهری
25. بررسی میزان تاثیرگذاری عوامل محیطی بر افزایش فعالیت دختران و پسران نوجوان در فضاهای شهری (محدوده مطالعاتی: خیابان آزادی کرج)

فائزه بهنامی فرد؛ میترا حبیبی

دوره 7، شماره 27 ، تابستان 1397، ، صفحه 17-27

چکیده
  در پژوهش حاضر، تلاش شده­است تا بر فعالیت گروه سنی نوجوان، به عنوان یکی از گروه­های از قلم افتاده در مطالعات شهری کشورمان، در فضاهای شهری مورد علاقه­شان تمرکز شود. زیرا این گروه سنی از یک­ سو به­صورت بالقوه بخش بسیار مهمی از استفاده­کنندگان از فضاهای شهری به حساب می­آیند و از سوی دیگر برای رشد به عنوان فردی با هویت جمعی، ...  بیشتر