نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران

چکیده

از جمله دلایل تغییر نگرش رشته شهرسازی از پارادایم رشد به توسعه پایدار، ناکارآمدی رشته و حرفه در پاسخ به دغدغه های محیطی از نیمه دوم قرن بیستم بود. نتیجه چنین تغییر نگرشی در اواخر قرن بیستم در آموزش رسمی و غیررسمی شهرسازی در سراسر جهان بازتاب پیدا کرد که انعکاس آن در حرفه، محصول شهرسازی متفاوتی را رقم زد. نوع نگاه به آموزش توسعه پایدار در کشوهای توسعه یافته در مقایسه با کشورهای در حال توسعه ای مانند ایران موضوعی است که می تواند از منظر تحلیل محتوای برنامه های درسی شهرسازی در کشورهای منتخب دنبال شود. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر تحلیل جهت گیری آموزش های رشته شهرسازی به سمت مفهوم توسعه پایدار است. در این پژوهش که به نوعی تحقیق کاربردی است، با توجه به ماهیت موضوع، از روش کیفی تحلیل محتوا و قابلیت های نرم افزاری SPSS در تحلیل داده ها استفاده شده است. داده های مورد نیاز از طریق بررسی برنامه های درسی شهرسازی در کشورهای منتخب، که به عنوان کشورهای خاستگاه در توسعه پایدار بوده و برنامه های درسی آنها نیز توسط نهادهای بین المللی اعتبارسنجی شده اند، جمع آوری گردیده اند. نتایج بررسی های این پژوهش در 128 دانشگاه از 9 کشور مختلف نشان می دهد که جهتگیری غالب در آموزش توسعه پایدار به ارائه "درسی مستقل با موضوع توسعه پایدار و مفاهیم محیطی" و نیز "تدریس توسعه پایدار در رویه و محتوای دروس شهرسازی" است. نتایج این امر در نمونه ایران حاکی از آن است که اگرچه دروسی با «محتوا و عنوان موضوعات محیطی» در تمامی گرایش های کارشناسی ارشد ارائه شده است؛ اما توجه به موضوع توسعه پایدار را به طور رسمی می توان در گرایش طراحی شهری و برنامه ریزی منطقه ای به ترتیب در یک و دو درس اختیاری مشاهده کرد که در مقایسه با یافته های جهانی محدود و ناکافی است. با این حال، توجه به آموزش توسعه پایدار به عنوان یکی از معیارهای نظام رتبه بندی گرین متریک می تواند درون مایه پژوهش های کاربردی آتی باشد و گامی به سوی توسعه پایدار قلمداد شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Content analysis and comparative study of urban planning programs in the world and Iran with a sustainable development approach, with emphasis on master's courses

نویسندگان [English]

  • Mohammad Mehdi Azizi 1
  • samaneh khosravani nezhad 2

1 Professor, School of Urban Planning, College of Fine Arts, University of Tehran

2 School of Urban Planning, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran

چکیده [English]

Changing the attitude of the urban planning discipline from the of growth to sustainability paradigm, due to the inefficiency of the discipline and profession in response to environmental concerns affected by the inflamed context of the second half of the twentieth century around the world; shaped the substantial and procedural orientation of this discipline to this dominant paradigm. The result of such a change in attitude in the late twentieth century was reflected in formal and informal planning education around the world, and different orientations towards sustainability and sustainable development were formed according to the context of each country. The purpose of this study is to analyze the pedagogical orientation of the planning discipline to the concept of sustainable development and its position in the academic field; An area that trains professionals to work in the profession. The present study is fundamental research based on the purpose and descriptive-analytical in terms of nature and method. Also in terms of data analysis, the method used is the qualitative method and the main tool used is content analysis, and SPSS software tools and capabilities have been used. The results of the authors' surveys in 128 universities in 9 different countries showed that the predominant orientation in the teaching of sustainability is to provide "an independent course on sustainability and environmental concepts" as well as "teaching sustainability in the procedure and substance of planning courses". The results of this can be seen in the case of Iran as a developing country that strives to move towards sustainability in the opposite direction in the profession to the discipline. In Iran, the only independent course on sustainability is the course entitled "Sustainable Urban Development.This course is an optional courses and presented in 2 theoretical units. However, among all universities with a doctorate in urban planning, this course is taught only in two universities, university of Tehran and Tehran University of Arts. On the other hand, in the master's degree in planning in different sub- discipline of the curriculum were examined. However, courses with environmental content and topics are offered in all sub- disciplines; But attention to the issue of sustainability can be formally seen in the sub- discipline of urban design and regional planning in one and two optional courses, respectively. The continuation of which will practically lead to slowness and serious gaps in replacing the growth paradigm with the sustainability paradigm. However, the proper orientation of the discipline in sustainability and sustainable development education in recent years has the message that this gap will be greatly reduced in the future. This means that the appropriate orientation of the discipline (education and research) is also reflected in the profession and responds to the needs in the field in the right direction. This is especially important in training graduates who are preparing plans and programs in the future. Paying attention to sustainability and sustainable development education as one of the criteria of Green Metric ranking system can be the subject of future applied research and can be considered as a step towards sustainability and sustainable development.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sustainable development
  • planning education
  • master program
  • contextual education
  • Content Analysis