نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی یاسوج ، یاسوج،ایران

2 استادیارگروه معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران،

3 دانشیار برنامه ریزی و مدیریت شهری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران،

4 استاد تمام دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی دانشگاه اصفهان

چکیده

محیط انسان ساختی که انسان در آن زندگی می کند صرفا ابزار علمی یا نتیجه رویدادهای بی هدف نیست، بلکه واجد ساختار بوده و معنا را تجسد می بخشد. این معنا و ساختارها بازتاب فهم انسان از محیط طبیعی و انسان ساخت و وضعیت وجودی کلی اوست. معنایی را که انسان از محیط انسان ساخت بصورت فردی و یا اجتماعی درک می کند سبب ایجاد خاطراتی در ذهن او می گردد که در نهایت سبب افزایش حس تعلق ساکنین نسبت به فضای زیستی می شود. به منظور خلق فضاهای پرمعناتر و ارتقای حس تعلق ساکنین نسبت به فضای محل سکونتشان، این پژوهش در صدد کشف عوامل خاطره انگیز تاثیرگذار بر ارتقاء حس تعلق ساکنین محلات نسبت به فضای زیستیشان است. حس تعلق امری چند بعدی است و عوامل متفاوتی در ارتقای این حس نقش دارد. بر اساس ادبیات موجود، خاطره به عنوان یکی از معیارها، جهت برآورد حس تعلق افراد نسبت به محل سکونتشان استخراج گردید. جهت ارزیابی الگوی نظری، سه محله سنگ سیاه، اسحاق بیگ و بازار مرغ از میان محلات قدیمی و سه محله آبیاری، اصلاح نژاد و هوابرد از میان محلات جدید شهر شیراز به عنوان نمونه موردی انتخاب گردیدند و پرسشنامه ای متناسب در آنها توزیع شد. شیوه پژوهش پایه این مقاله، همبستگی است که داده های پرسشنامه با استفاده از نرم افزار Spss و آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن و Tukeyو Anowa و SamplesT- Test Paired و ضریب همبستگی پیرسون مورد ارزیابی قرار گرفته است. عامل خاطره متغیر مستقل و حس تعلق متغیر وابسته است .نتایج پژوهش حاضر بر همگن بودن محلات انتخابی در بافت جدید و قدیم از نظر تشابه ویژگیها بطور مجزا و اهمیت عامل خاطره بر ارتقای حس تعلق در تمامی محلات دلالت دارد، بر این اساس تاثیر خاطرات اجتماعی نسبت به خاطرات کالبدی بر ارتقاء حس تعلق ساکنین محلات بیشتر بوده، چنانچه در مجموع شاخص عناصر خاطره ساز از خاطرات کالبدی و آشنایی با محله از خاطرات اجتماعی بیشترین تاثیر و عامل ابنیه تاریخی از خاطرات کالبدی و سازمانهای مردم نهاد از خاطرات اجتماعی کمترین تاثیر را در ارتقاء حس تعلق ساکنین نسبت به فضای زیستی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Applying of the cognitive effect of the role of memory index on promoting the sense of belonging of residents in new and old neighborhoods in Shiraz City

نویسندگان [English]

  • Shahrad PourMohammad 1
  • Seyyed Alireza shojaei 2
  • Hosein Kalantari Khalil Abad 3
  • Masoud Taghvaei 4

1 Phd Student Of Architecture , Islamic Azad University, Yasuj Branch,Iran

2 Assistant Professor of Architecture and Urban Planning, Islamic Azad University, Mashhad Branch, Mashhad Branch,Iran,

3 ssociate Professor of Urban Planning and Management, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran

4 Professor of Geography and Urban Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran

چکیده [English]

The man-made environment in which man lives is not merely a scientific tool or the result of aimless events, but is structured and embodies meaning.These meanings and structures reflect man's understanding of the natural and man-made environment and his general state of being. The meaning that man understands from the man-made environment, individually or socially, creates memories in his mind which ultimately increases the sense of belonging of residents to the living space. In order to create more meaningful spaces and promote the sense of belonging of residents to the space of their residence, this study seeks to discover the memorable factors affecting the sense of belonging of residents to their living space.In order to evaluate the theoretical model, three neighborhoods of Sang-e Siah, Ishaq Beyg and Morgh Bazaar were selected from the old neighborhoods and three neighborhoods of Abiyari, Eslah nejad and Havabord from the new neighborhoods of Shiraz were selected as a case study and a questionnaire was distributed. The basic research method of this paper is correlation. The data of the questionnaire are evaluated using Spss software, Spearman's rank correlation coefficient (Spearman's ρ) , Tukey , ANOWA, Paired Sample T-Test and Pearson correlation coefficient (Pearson's r) . The memory factor is the independent variable and the sense of belonging is the dependent variable.The results of the present study indicate the importance of the memory factor in promoting a sense of belonging in all neighborhoods, Accordingly, the effect of social memories was greater than physical memories on promoting the sense of belonging of neighborhood residents and in general, the sense of belonging of residents to neighborhoods, in the new texture is much less than the old texture .In general, the index of reminiscent elements from physical memories and familiarity with the neighborhood from social memories has the most impact and the factor of historical buildings from physical memories and non-governmental organizations from social memories has the least effect in promoting residents' sense of belonging to the living space.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sense of belonging to a place
  • collective memories
  • historical neighborhoods
  • newly built neighborhoods