نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان

2 دانشجوی دکتری شهرسازی دانشگاه کردستان

3 کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری دانشگاه کردستان

چکیده

زیست غیررسمی شهری یکی از گزینه‌های بقای گروه‌های کم درآمد شهری است که سازوکارهای ناکارآمد بخش رسمی و دولتی و نظام برنامه‌ریزی توان تأمین مسکن آن‌ها را ندارد؛ ازاین‌رو زیست و مسکن غیررسمی برآمده از گفتمان رسمی و هم‌زمان با برنامه‌ریزی رسمی شکل‌گرفته است. همواره از نگاه نظام‌های برنامه‌ریزی و گفتمان مسلط، این پدیده چالشی بزرگ پنداشته شده و در برابر آن رویکردهای مختلفی از نادیده گرفتن، حذف و تخلیه اجباری، مکان و خدمات و مسکن عمومی تا رویکردهای جدید مشارکتی بهسازی، توانمندسازی و بازآفرینی شهری آزموده‌ شده است؛ بیشتر رویکردهای بهسازی معاصر به دلایل گوناگونی در ساماندهی این پدیده ناکارآمد بوده‌اند و هم‌زمان گسترش شتابان سکونتگاه‌های تهیدست نشین جدید، ناکارآمدی مدیریت شهری را نشان داده است. در این میان برخی برنامه-ریزان به دنبال رهیافت‌هایی واقع‌بینانه برای ساماندهی از راه پیش‌نگری و پیوستگی با شهر هستند و از آن جمله دیوید گاورنر رویکردی را با نام اینفرمال آرمچر (IA) مطرح کرده است. این روش مبتنی بر طراحی و مدیریت با دیدگاهی آینده‌نگرانه است که واقعیت رشد سکونتگاه‌های غیررسمی را پذیرفته است. هدف آن یافتن گزینه‌ی میانه در توسعه غیررسمی کنونی است که با مداخله از بالا به پایین همگام با پذیرش دیدگاه‌های مردم در این سکونتگاه‌ها همراه است. پذیرش سیاسی غیررسمی بودن، ارائه زمین عمومی مناسب با مشارکت دولتی و بخش خصوصی، آموزش کارکنان برای اجرای IA و توجه به اجزای طراحی (کریدورها، اراضی ذخیره و متولیان یا ناظران و مباشران) از شرایط اجرا و موفقیت این رویکرد هستند. در این پژوهش پس از معرفی رویکرد اینفرمال آرمچر (IA)، کاربست آن در شرایط ایران و شهر سنندج بررسی شده است. برای این پژوهش داده‌های مورد نیاز از سرشماری‌های نفوس و مسکن سال‌های 1355 تا 1395 استخراج شده و از تصاویر هوایی و نرم‌افزار GIS استفاده شده و از برخی پژوهش‌های پیشین بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که به دلیل پویایی زیست غیررسمی شهری در شهر سنندج در قالب سه لایه فضایی و زمینه‌های بازتولید آن، توجه به دیدگاهی آینده‌نگرانه در زمینه توسعه غیررسمی در چارچوب رویکرد IA بسیار مفید است. این رویکرد در پی آن است تا از راه مشارکت دولتی - مردمی و ابزارهای طراحی همچون اتصال کریدورهای اطراف شهر به یکدیگر و پیوند سکونتگاه‌های خودانگیخته با شهر، تأمین زمین‌های ذخیره برای مسکن در توان تهیدستان و نگاهداشت زمین‌های ارزشمند برای زیرساخت‌های پایه در سکونتگاه‌های خودانگیخته شهری آینده، از بسیاری از چالش‌های کنونی پیشگیری کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Application of Futuristic Approach (Informal Armature) in the Regularization of urban Spontaneous Settlements (in Sanandaj city Situation)

نویسندگان [English]

  • Kayomars Irandoost 1
  • Milad Doostvandi 2
  • Kasra Ashouri 2
  • seyed mohamad Ghanezade 3

1 Faculty member of Kurdistan University

2 PhD student in Urban Planning, Kurdistan University

3 Master of Urban Planning, Kurdistan University

چکیده [English]

Urban Informality is one of the survival options of low-income urban groups that inefficient formal sector and planning systems have not provided their housing. So housing and the informal sector result from formal discourse and have been formed simultaneously with formal planning. Formal planning systems and dominant discourse see this phenomenon as a great challenge and against it, various approaches have endeavoured. Such as neglect, elimination and forced eviction, site and service, public housing and new participatory methods to Upgrading and empowerment and regeneration; most contemporary upgrading approaches have been inefficient in regularizing this phenomenon for various reasons, and at the same time, the rapid development of new slums has shown the inefficiency of urban governance. Meanwhile, some planners are looking for realistic approaches to organizing through foresight and integration with the city, including David Gouverneur, who has proposed an approach called Informal Armature (IA). This approach is a forward-looking design and management that accepts the reality of the growth of informal settlements. Its purpose is to find a middle ground in informal and formal development, accompanied by top-down intervention while accepting the people's views in these settlements (bottom-up).

There are some proceedings for the implementation and success of the IA approach:

• acceptance of informality in policy

• provision land with public and private sector participation

• training of staff to implement IA and attention to design components (corridors, patches and custodians).

In this paper After introducing the Informal Armature (IA) approach, its application in Iran and Sanandaj has investigated. This paper used data from the population and housing censuses of Iran (1976 to 2016) , aerial images and GIS software, and some previous research. The results show that due to the informal urban dynamics in Sanandaj in the form of three spatial layers and informal reproduction, it is instrumental in paying attention to a futuristic perspective on informal development in the framework of the IA approach.

This approach seeks to connect the corridors around the city with the means of design and the potential for informal expansion, and to integrate spontaneous settlements with the city, providing housing for the poor and basic infrastructure. Provide spontaneous urban settlements of the future and thus avoid many current challenges. IA's approach seeks to organize informal growth around cities with the potential for informal expansion with a predictive and forward-looking view, which seems to be practical and beneficial in the context of Iran's urban development.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Informality
  • Informal Armature
  • Sanandaj
  • spontaneous settlement