نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده معماری و شهرسازی ، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه شهرسازی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی علل شکل‌گیری پراکنده‌رویی به تفکیک زیرسیستم‌های برنامه‌ریزی و تحلیل پیامدهای برآمده از شکل‌گیری پراکنده‌رویی و دستیابی به شرایط زمینه‌‌ای، علّی و تداوم آن در شهر- منطقه مورد مطالعه است. پژوهش ماهیت توصیفی- تحلیلی داشته و هدف آن کاربردی است. روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای- اسنادی و پیمایشی است. در بخش اول پرسش‌نامه‌ای از متغیرهای موثر بر شکل‌گیری پراکنده‌رویی که مستخرج از مطالعات داخلی و خارجی هستند با نمونه‌گیری هدفمنددر اختیار کارشناسان قرار گرفته و سپس با استفاده از روش دلفی فازی به تحلیل نتایج پرداخته شده است. در بخش دوم با استفاده از مصاحبه ساختارمند از متخصصین در دستگاه نظریه زمینه‌ای و با استفاده از نرم افزار Max qda به بررسی، تحلیل و کدگذاری مصاحبه‌ها پرداخته شده است. برای بررسی علل شکل‌گیری پراکنده‌رویی 38 متغیر در 6 عامل به صورت پرسشنامه در اختیار 25 نفر از متخصصین که براساس نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند، قرار داده شد. در راستای تحلیل پیامدهای پراکنده‌رویی؛ با استفاده از مصاحبه نیمه ساختارمند با تعداد 34 نفر از مشارکت کنندگان در محدوده مطالعاتی به بررسی پیامدهای فضایی پراکنده‌رویی در شهر- منطقه مورد مطالعه پرداخته شده و 249 کد اولیه و 28 کد کانونی تعیین گردید. بیشترین علل شکل‌گیری پراکنده‌رویی در محدوده مطالعاتی شامل سرانه درآمد خانوار، سوداگری زمین و مسکن، قیمت زمین است. در تحلیل پیامدهای پراکنده‌رویی؛ شرایط زمینه‌ای توسعه و تغییر ساختار اقتصادی، شرایط علی ناکارآمدی سیستم مدیریت و نظارت، شرایط تداوم شامل تحول اجتماع بومی و تخریب ساختار طبیعی و پیامد تغییر ساختار کالبدی و فضایی منطقه تبیین شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Causes and consequences of sprawl in central city- region of Mazandaran

نویسندگان [English]

  • fardis salarian 1
  • mahin nastaran 2
  • Hashem Dadashpoor 3

1 PhD. Student, College of Architecture and urban planning, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran

2 Department of Urban Planning, School of Architecture and Urban Planning, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran.

3 Associate Professor in Tarbiat Modares University

چکیده [English]

The purpose of this study is to investigate the causes of sprawl by planning subsystems and analyze the consequences of sprawl and achieve the underlying, causal and continuity conditions in the city-region under study. The research is descriptive-analytical in nature and its purpose is applied. The method of data collection is library-documentary and survey. In the first part, a questionnaire of the variables affecting the sprawl that are extracted from internal and external studies is provided to the experts by purposeful sampling and then the results are analyzed using the fuzzy Delphi method. In the second part, using structured interviews with experts in the grounded theory system and using Max qda software, the interviews are reviewed, analyzed and coded. To investigate the causes of sprawl, 38 variables in 6 factors were provided to 25 experts who were selected based on purposive sampling. In order to analyze the consequences of sprawl; we used semi-structured interviews with 34 participants in the study area, the spatial consequences of scattering in the city-region were studied and 249 initial codes and 28 focal codes were determined. The most common causes of sprawl in the study area include per capita household income, land and housing trade, and land prices. In the analysis of the consequences of sprawl; The background conditions for economic development and restructuring, the causal conditions of inefficiency of the management and supervision system, the conditions of continuity including the transformation of the indigenous community and the destruction of the natural structure and the consequences of physical and spatial restructuring of the region were explained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Causes and consequences
  • Sprawl
  • City- region
  • Mazandaran