نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
چکیده
با گسترش زندگی آپارتمانی و افزایش تراکم سکونت، توجه به کیفیت فضاهای اجتماع‌پذیر در مجتمع‌های مسکونی به یکی از دغدغه‌های طراحی و مدیریت محیط بدل شده است. از گذشته تاکنون پژوهش‌های مختلفی در راستای شناسایی عوامل موثر بر اجتماع‌پذیری در طراحی مجتمع‌های مسکونی انجام شده است، اما به دلیل ماهیت وابسته به زمینه این مفهوم، پراکندگی دیدگاه‌ها و عدم اجماع میان محققان مشهود است؛ لذا پژوهش حاضر در راستای رفع این شکاف دانشی و همگرا نمودن یافته‌های پراکنده ادبیات پیشین تلاش دارد تا فهرستی طبقه‌بندی شده از عوامل موثر بر اجتماع‌پذیری در طراحی مجتمع‌های مسکونی ارائه نماید. این پژوهش از منظر ماهیت در زمره پژوهش‌های کیفی با رویکرد فراترکیب قرار می‌گیرد. جامعه پژوهش، مطالعات فارسیِ زبان منتشرشده در بانک اطلاعاتی نشریات کشور در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ است. فرایند غربالگری به‌صورت مرحله‌ای در عنوان، چکیده و متن کامل انجام شد؛ به‌طوری که از میان ۸۸ پژوهش اولیه شناسایی‌شده، پس از پالایش و اعمال معیارهای ورود و خروج و ارزیابی کیفیت، ۴۵ مطالعه وارد مرحله کدگذاری گردید. به‌منظور تحلیل داده‌ها از تحلیل مضمون استفاده شد. نتایج نشان داد پس از ادغام موارد هم‌معنا و حذف تکرارها، مجموعه عوامل مؤثر بر اجتماع‌پذیری در قالب ۲۱ مفهوم قابل صورت‌بندی است که ذیل ۸ مقوله شامل خوانایی، حضورپذیری، خودمانی بودن، تنوع، سلامت کاربر، تسهیلات، زیبایی و تعلق به مکان سازمان‌دهی شدند. نتایج حاصل از این تحقیق ضمن همگرا ساختن یافته‌های پراکنده تحقیقات پیشین در تحقیقات مرتبط با طراحی فضاهای اجتماع‌پذیر می‌تواند در جهت تصمیم‌گیری محققان، طراحان و سیاست‌گذاران بخش مسکن مبنای مناسبی فراهم آورد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Meta-synthesis of factors affecting sociability in residential complex design (Case Study: Persian Language Research)
نویسندگان [English]
- Azin Ahmadi
- Yaser Goldust
- Vida Makani
Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
چکیده [English]
With the expansion of apartment living and increasing residential density, attention to the quality of sociable spaces in residential complexes has emerged as a major concern in environmental design and management. Various studies have been conducted over the years to identify the factors affecting sociability in residential complexes design. However, owing to the context-specific nature of this concept, considerable diversity in perspectives and a lack of consensus among researchers remain evident. Accordingly, the present study seeks to address this knowledge gap and converge the fragmented findings of the existing literature by developing a classified list of the factors affecting sociability in residential complex design. In terms of its nature, this study falls within the category of qualitative research and adopts a meta-synthesis approach. The research population comprised Persian-language studies published in the National Publications Database between 2011 and 2025. The screening process was conducted sequentially at the title, abstract, and full-text levels. Of the 88 studies initially identified, 45 studies were ultimately included in the coding stage following screening, application of the inclusion and exclusion criteria, and quality assessment. Thematic analysis was employed to analyze the data. The findings indicated that, following the integration of semantically similar items and the removal of redundancies, the factors affecting sociability could be formulated into 21 concepts, which were organized into eight categories: legibility, social presence, conviviality, diversity, user health, facilities, aesthetic, and sense of place attachment. By converging the fragmented findings of previous studies, the results of this research can provide a useful basis for researchers, designers, and housing policymakers in decision-making related to the design of sociable spaces in residential complexes.
کلیدواژه‌ها [English]
- Sociability
- Residential Complexes
- Meta-synthesis
- Persian Language Research
)