نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

چکیده

سکونتگاه‌های غیررسمی چالشی بنیادین در شهرنشینی نو به شمار می‎روند. در برخورد با این چالش، رویکردها و برنامه‎های گوناگونی به‎کار گرفته شده است، ولی بسیاری از برنامه‎ها به دلایل گوناگون از آن‌گونه نبود شناخت ویژگی‎های این سکونتگاه‌ها به‌ویژه ابعاد جمعیتی با کامیابی همراه نبوده است. بررسی‎ها نشان می‎دهد ابعاد اسکان در سکونتگاه‎های غیررسمی در سنندج بسیار فراتر از میانگین کشوری است و بیش از نیمی از جمعیت شهر را فرا گرفته است. هدف این نوشتار واکاوی شاخص‎ها و ویژگی‎های جمعیتی در سکونتگاه‌های غیررسمی و هم‎سنجی آن با دیگر سکونتگاه‌های شهر سنندج است. این پژوهش یک بررسی توصیفی و از گونه اکتشافی است و با کمک داده‎های ثانویه (اطلاعات سرشماری در سال‎های 1385، 1390 و 1395) درباره محله‎های سنندج به نتیجه رسیده است. دستاوردها نشان می‎دهد که بیشترین دگرگونی‌های جمعیتی شهر سنندج دربرگیرنده حجم، آهنگ رشد جمعیت و مهاجرت در سکونتگاه‌های غیررسمی شکل می‎گیرد. افزون بر این، از دید ویژگی‎های ایستای جمعیت شامل تراکم در خانوار، تراکم در زمین، چگونگی آموزش، بار تکفل و چندوچونی اشتغال گونه‌ای ناپایداری و نبود توازن در میان سکونتگاه‌ها برپا است که همگی می‎توانند زمینه‎ساز نمایان شدن دیگر چالش‌های شهری باشند. راهکار سیاستی نوشتار این است که در فراهم‎آوری و پیشبرد یک رویکرد فراگیر برای برنامه‎ریزی و مدیریت بر پایه بهسازی و بازآفرینی این سکونتگاه‌ها، توجه به ویژگی‎ها و شاخص‎های جمعیتی آن‎ها بایسته و بنیادین است. نتایج این مقاله ، علاوه بر نشان دادن ابعاد و ویژگی های مختلف جمعیت در مناطق و محلات سنندج ، درس‎های مهمی را برای برنامه ریزان و سیاست گذاران در مورد سیاست های توزیع مجدد جمعیت و مدیریت شهری ارائه می دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Comparative Analysis of Demographic Characteristics in Formal and Informal Settlements of Sanandaj

نویسندگان [English]

  • Saeed Khani 1
  • Kayoumars Irandoost 2
  • Alireza Kammali 3

1 Department of Sociology, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran

2 Department of Urban Planning and Design, Faculty of Art and Architecture, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran

3 University of Kurdistan, Sanandaj, Iran

چکیده [English]

Informal settlements are a fundamental challenge in new urbanization. It has been used various approaches and programs to deal with this challenge, but many of programs have not been associated with success for various reasons, including a lack of understanding of the characteristics of these settlements, especially demographic dimensions. The marginalization and habitation in informal settlements in Sanandaj is much higher than the national average and covers more than half of the city's population. The aim of this study is the analysis of demographic characteristics and indices in informal settlements and compare it with other settlements in Sanandaj. The present study is a descriptive and exploratory research and has been concluded with the help of secondary data (census information in 2006, 2011 and 2016) about Sanandaj districts. The results show that the most demographic changes in Sanandaj, including size, population growth rate and migration, are formed in informal settlements. In addition, in terms of static characteristics of the population, including density in the household, density in the land, education status, and the dependency burden and employment status, there is a kind of instability and imbalance among the settlements which can all lead to appearance of other urban problems. The policy solution of the article is that in providing and advancing a comprehensive approach to planning and management based on the upgrading and regeneration of these settlements, it is necessary and fundamental to pay attention to their demographic characteristics and indices. The results of this article, in addition to showing the different dimensions and characteristics of population in districts and settlements of Sanandaj, provides important lessons for planners and policymakers on population redistribution policies and urban management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Demographic indices
  • population static characteristics
  • formal settlements
  • informal settlements
  • Sanandaj city