نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

شهرنشینی نوعی تحول اجتماعی و اقتصادی از جوامع سنتی روستایی به جوامع شهری مدرن است. شهرنشینی فرایندی بلندمدت است و یکی از ویژگی‌های اجتناب‌ناپذیر توسعه بشر و بخش مهمی از مدرنیزاسیون ملی است. در مراحل مختلف تاریخی، کشورها اشکال مختلفی از شهرنشینی را با توجه به تاثیرات مختلف سیاسی، اقتصادی، جغرافیایی و شرایط فرهنگی و سیستم‌های اجتماعی توسعه داده‌اند. مطاالعات تجربی در زمینه فاکتورهای موثر بر نرخ شهرنشینی، به منظور درک میزان، روند و الگوی شهرنشینی و همچنین پیامدهای آن در زمینه های اجتماعی و اقتصادی برای هدایتِ توسعه سالم و پایدارِ آینده شهرنشینی اهمیت دارد. استراتژی های رشد و توسعه نوین، با تمرکز بر شهرها، راه را برای تغییرات ساختاری- عملکردی هموار کرده است. امروزه شهرها با توجه به توسعه زیرساخت‌های اقتصاد شهری، نقشی برجسته در اقتصاد جهانی و منطقه‌ای بازی می‌کنند. با توجه به رشد سریع شهرنشینی در ایران طی سال‌های اخیر، بررسی عوامل موثر بر شهرنشینی از جنبه ‌سیاست‌گذاری در زمینه شهری مهم و ضروری است. هدف این مطالعه بررسی اثر عوامل موثر بر شهرنشینی در استان‌های ایران با رویکردی اقتصادی طی دوره زمانی 1396-1385 با روش اقتصادسنجی فضایی ترکیبی بود. نتایج بیان‌گر وجود خودهمبستگی فضایی و همچنین تائید مدل دوربین فضایی (SDM) در برابر سایر روش‌های فضایی است. سایر نتایج نشان داد که ارزش افزوده بخش‌های کشاورزی، صنعت و خدمات و نرخ بیکاری مناطق روستایی، اثرات مثبت و معنی‌داری بر نرخ شهرنشینی در هر استان و استان‌های مجاور داشته داشته است. همچنین شاخص قیمت مناطق و مساحت زمین‌های کشاورزی در مناطق روستایی اثر منفی و معنی‌دار بر نرخ شهرنشینی داشته است. مطالعات آینده در این زمینه می‌توانند به بررسی مقایسه‌ای تاثر متغیرهای کلان اقتصادی بر نرخ شهرنشینی در استان‌های مختلف به صورت انفرادی پرداخته و تفاوت‌های منطقه‌ای در نرخ شهرنشینی در مناطق مختلف را توضیح دهند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigating the Factors Affecting Urbanization Rates in Iranian Provinces: Spatial Econometric Method

نویسندگان [English]

  • Bakhtiar Javaheri 1
  • Salah ebrahimi 2

1 Department of Economics, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran

2 Shahid Chamran University of Ahwaz

چکیده [English]

Urbanization is a kind of social and economic transformation from traditional rural to modern urban communities. Urbanization is a long-term process and is one of the inevitable features of human development and an important part of national modernization. At different historical stages, countries have developed different forms of urbanization according to different political, economic, geographical, cultural conditions and social systems. Empirical studies on the factors affecting the rate of urbanization are important in order to understand the extent, trend and pattern of urbanization as well as its consequences in the social and economic fields to guide the healthy and sustainable development of the future of urbanization. New growth and development strategies, focusing on cities, have paved the way for structural-functional change. Today, cities play a prominent role in the global and regional economy due to the development of urban economic infrastructure. Given the rapid growth of urbanization in Iran in recent years, it is important and necessary to study the factors affecting urbanization in terms of urban policy. The purpose of this study was to investigate the effect of factors affecting urbanization in Iranian provinces with an economic approach during the period 2006-2017 using a combined spatial econometrics method. The results indicate the existence of spatial autocorrelation as well as the confirmation of the space camera model (SDM) against other space methods. Other results showed that the value added of agriculture, industry and services and the unemployment rate in rural areas had positive and significant effects on the urbanization rate in each province and neighboring provinces. Also, the price index of areas and the area of agricultural lands in rural areas have had a negative and significant effect on the rate of urbanization. Future studies in this field can compare the effect of macroeconomic variables on urbanization rates in different provinces individually and explain regional differences in urbanization rates in different regions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geography
  • Urbanization
  • Spatial Econometrics
  • Iran