نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری دانشکده هنرومعماری دانشگاه یزد

2 برنامه ریزی منطقه ای، هنرومعماری، دانشگاه یزد، ایران

3 دانشگاه یزد

چکیده

پایداری مفهومی پیچیده است و در مناطق شهری کاربرد فراوانی دارد. در نگاه پایداری شهرهای میراث جهانی همچون یزد جایگاه ویژه‌ای دارند. مطالعات پایداری شهرهای میراثی همچون شهر یزد با توجه به وجود عناصر میراث تاریخی-فرهنگی در آنها به نسب سایر شهرها متفاوت‌تر است. بر این اساس با توجه به اینکه شهر یزد حاوی میراثی گرانبهاء است که از نسلی به نسل امروز به ارث رسیده است و براساس نگاه پایداری این ضرورت وجود دارد، نسل حاضر نیز در حفظ و انتقال آن به نسل آتی کوشا باشد و همچنین تغییرات روزافزون بافت میراث جهانی شهر یزد این ضرورت را ایجاد می‌کند تا از آینده‌های پیش روی این بافت ارزشمند آگاه شد و بر اساس این شناخت، بر تحولات آتی محدوده مورد مطالعه فائق آمد. لذا پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشران‌های اثرگذار بر روند توسعه پایدار بافت میراث جهانی شهر یزد و همچنین ترسیم سناریوهای آینده این میراث جهانی زنده با تاکید بر توسعه پایدار صورت پذیرفته است. در این پژوهش ابتدا با مطالعه اسناد مربوط، 24 متغیر به عنوان عوامل موثر بر روند توسعه پایدار بافت میراث جهانی شهر یزد شناسایی شدند. سپس با هدف شناسایی پیشران‌های محدوده مورد مطالعه، میزان اثرگذاری و اثرپذیری این عوامل بر روی ابعاد توسعه پایدار (اقتصادی، اجتماعی و زیست-محیطی) به کمک تکنیک تاپسیس فازی و نظرخواهی از متخصصین صاحب‌نظر این حوزه، بر اساس طیف لیکرت (طیف 7تایی) و در دو پرسشنامه مجزا، مورد ارزیابی قرار گرفت. با توجه به یافته‌های پژوهش جمعیت، مشارکت ساکنین، مهاجرت، رقابت‌پذری، خدمات گردشگری، حفاظت از بافت میراث جهانی (کالبدی-عملکردی) و اشتغال بیشترین نقش را در وضعیت آتی بافت میراث جهانی شهر یزد ایفا می‌کنند. در تحلیل وضعیت سناریوهای بافت میراث جهانی شهر یزد شرایط حاضر میراث تاریخی شهر یزد با سناریوی ایده آل فاصله دارد و بیشتر به سوی سناریوی بحرانی تمایل دارد و برای حفظ پایداری راه پر فراز و نشیبی پیش روی خود می‌بیند. اگر صحنه برنامه‌ریزی را در قالب طیفی از شرایط بحرانی تا مطلوبیت کامل فرض کنیم و شـرایط بحرانـی را دوری کامل از اهداف آرمانی و مطلوبیت را نزدیکی کامل با اهداف آرمانی بدانیم، باید گفت بافت تاریخی در حال حاضر مسیر درستی را طی نمی‌کند و از شرایط خوبی برخوردار نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Future study of the historical context of Yazd city based on the drivers of world heritage sustainability

نویسندگان [English]

  • mehrab mehrabi 1
  • Majid Ansari 2
  • MOHSEN RAFIEAN 3

1 yazd uneversity

2 Regional planning, Yazd University, Iran

3 YAZD UNIVERSITY

چکیده [English]

Sustainability is a complex concept and has many applications in urban areas. In terms of sustainability, world heritage cities such as Yazd have a special place. Sustainability studies of heritage cities such as Yazd are different from other cities due to the presence of historical-cultural heritage elements in them. Accordingly, considering that the city of Yazd contains a precious heritage that has been inherited from generation to generation and based on the sustainability view, there is a need for the present generation to be diligent in preserving and transmitting it to the next generation, as well as increasing texture changes. The world heritage of the city of Yazd makes it necessary to be aware of the future of this valuable fabric and, based on this knowledge, to overcome the future developments of the study area. Therefore, the present study aims to identify the drivers that affect the process of sustainable development of the world heritage of Yazd and also to map the future scenarios of this living world heritage with emphasis on sustainable development. In this study, first, by studying the relevant documents, 24 variables were identified as effective factors on the process of sustainable development of the World Heritage Site of Yazd. Then, with the aim of identifying the propulsions of the study area, the effect and effectiveness of these factors on the dimensions of sustainable development (economic, social and environmental) using fuzzy TOPSIS technique and a survey of experts in this field, based on the Likert scale (Range of 7) and was evaluated in two separate questionnaires. According to the findings of population research, resident participation, migration, competitiveness, tourism services, protection of the world heritage (physical-functional) and employment play the most important role in the future of the world heritage of Yazd. In analyzing the situation of world heritage context scenarios in Yazd, the current situation of Yazd historical heritage is far from the ideal scenario and tends more towards the critical scenario and sees a ups and downs ahead to maintain stability. If we assume the planning scene in the form of a range from critical conditions to complete desirability and consider critical conditions as complete distance from ideal goals and utility as complete proximity to ideal goals, it must be said that the historical context is not going in the right direction at the moment. It is not in good condition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "؛ Future study"؛ World Heritage of Yazd"؛ Tourism"؛ Sustainability"؛
  • "؛ habitation"